Chwytacz

Ten artykuł od 2025-12 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Chwytacz to urządzenie mechaniczne służące do zatrzymania kabiny lub przeciwwagi dźwigu w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości jazdy spowodowane spadkiem swobodnym. Dźwigi najczęściej wyposaża się w układ dwóch chwytaczy.

W zależności od sposobu działania wyróżnia się:

chwytacze blokujące (działające na zasadzie natychmiastowego zablokowania)
- klinowy pojedynczy
- podwójny
- wałkowy (rolkowy)
- mimośrodowy
chwytacze blokujące z tłumieniem (reakcje działające na kabinę lub przeciwwagę spowodowane zadziałaniem chwytacza są ograniczone przez układ tłumiący)
chwytacze ślizgowe (działające na zasadzie hamowania określoną siła tarcia)