Circaetus

Circaetus
Vieillot, 1816
Ilustracja
Gadożer białobrzuchy (C. pectoralis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

szponiaste

Rodzina

jastrzębiowate

Podrodzina

jastrzębie

Plemię

Circaetini

Rodzaj

Circaetus

Typ nomenklatoryczny

Falco gallicus J.F. Gmelin, 1789

Synonimy
  • Circaeetus Vigors, 1824
  • Circaetos Bonaparte, 1826
  • Senex Gray, 1838
  • Circaetes Kaup, 1849
  • Dryotriorchis Shelley, 1874
  • Melanaetus Roberts, 1922
  • Smithaetus Roberts, 1922
Gatunki

9 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Circaetus – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce.

Morfologia

Długość ciała 50–78 cm, rozpiętość skrzydeł 94–188 cm; masa ciała 908–2500 g (samice są nieco większe i cięższe od samców).

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski ornitolog Louis Pierre Vieillot w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Analiza nowej ornitologii elementarnej. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) gadożer zwyczajny (C. gallicus).

Etymologia

  • Circaetus (Circaetos, Circaetes, Circaeetus): gr. κιρκος kirkos ‘jakiś rodzaj jastrzębia’, tu powiązany z błotniakiem; αετος aetos‘orzeł’.
  • Senex: łac. senex, senis ‘starsza osoba’ (tj. ‘marudny, białowłosy’).
  • Dryotriorchis: gr. δρυς drus, δρυος druos ‘drzewo’; τριορχης triorkhēs ‘jastrząb, myszołów’, od τρεις treis, τρια tria ‘trzy’; ορχις orkhis ‘jądro’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Astur spectabilis Schlegel, 1863.
  • Melanaetus: gr. μελαναετος melanaetos ‘czarny orzeł’ (możliwe że stworzenie mityczne), od μελας melas, μελανος melanos ‘czarny’; αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Circaetus cinereus Vieillot, 1818.
  • Smithaetus: Sir Andrew Smith (1797–1872), szkocki zoolog, etnolog, podróżnik po Afryce Południowej; gr. αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Circaetus pectoralis A. Smith, 1829.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Opisano również dwa gatunki kopalne, znane ze skamieniałości odkrytych w Bułgarii: