Clitopilus

Bruzdniczek
	; Bruzdniczek największy (Clitopilus prunulus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	dzwonkówkowate
Rodzaj	bruzdniczek
	Nazwa systematyczna
	Clitopilus (Fr. ex Rabenh.) P. Kumm.; Führer für Pilzfreunde (Zwickau): 23, 96 (1871)
	Typ nomenklatoryczny
	Clitopilus prunulus (Scop.) P. Kumm
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Clitopilus (Fr. ex Rabenh.) P. Kumm. (bruzdniczek) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae).

Charakterystyka

Grzyby kapeluszowe o mięsistym kapeluszu wyrastającym z centralnie osadzonego trzonu. Wysyp zarodników różowy. Zarodniki cieliste, różowe, o równomiernie cyjanofilnych ścianach pokrytych 5–12 podłużnymi grzbietami.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum). W 1844 r. Elias Fries i Gottlob Ludwig Rabenhorst utworzyli takson Agaricus d Clitopilus, w 1871 r. Paul Kummer zamienił go na rodzaj Clitopilus. Gatunkiem typowym jest Clitopilus prunulus (Scop.) P. Kumm. Synonimy naukowe: Agaricus subgen. Clitopilus Fr. ex Rabenh., Hexajuga Fayod, Orcella Battarra ex Clem., Paxillopsis J.E. Lange. Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako też jako rumieniak i sadówka.

Gatunki występujące w Polsce:

Clitopilus ardosiacus (E. Horak & Griesser) Noordel. & Co-David 2009
Clitopilus cystidiatus Hauskn. & Noordel. 1999 – bruzdniczek szaroblaszkowy
Clitopilus daamsii Noordel. 1984
Clitopilus hobsonii (Berk. & Broome) P.D. Orton 1960 – bruzdniczek malutki
Clitopilus passeckerianus (Pilát) Singer 1946
Clitopilus pinsitus (Fr.) Joss. 1937 – bruzdniczek krótkotrzonowy
Clitopilus prunulus (Scop.) P. Kumm. 1871 – bruzdniczek największy
Clitopilus scyphoides (Fr.) Singer 1946 – bruzdniczek cienkokapeluszowy

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody i innych.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ EwaldE. Gerhardt EwaldE., Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .
↑ Si-PengS.P. Jian Si-PengS.P. i inni, Clitopilus, Clitocella, and Clitopilopsis in China, „Mycologia”, 112 (2), 2020, s. 1–29, DOI: 10.1080/00275514.2019.1703089 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 130, ISBN 83-89648-09-1 .
1 2 Clitopilus (bruzdniczek) [online], grzyby.pl [dostęp 2013-10-20] (pol.).
1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-02] (pol.).
1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[ger-2] EwaldE. Gerhardt EwaldE., Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .

[cli-3] Si-PengS.P. Jian Si-PengS.P. i inni, Clitopilus, Clitocella, and Clitopilopsis in China, „Mycologia”, 112 (2), 2020, s. 1–29, DOI: 10.1080/00275514.2019.1703089 .

[sf-4] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[check-5] 1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 130, ISBN 83-89648-09-1 .

[atlas-6] 1 2 Clitopilus (bruzdniczek) [online], grzyby.pl [dostęp 2013-10-20] (pol.).

[lit-7] 1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-02] (pol.).

[kom-8] 1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).

[if2-9] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).