Codon

*Codon*
	; Codon royenii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	ogórecznikowce
Rodzina	Codonaceae
Rodzaj	Codon
	Nazwa systematyczna
	Codon D. van Royen in Linnaeus; Syst. Nat. ed. 12. 2: 284, 292. 15-31 Oct 1767
	Typ nomenklatoryczny
	C. royeni L.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Codon – rodzaj roślin zaliczany do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae) lub wyodrębniany w osobną, monotypową rodzinę Codonaceae Weigend & Hilger. Rodzaj obejmuje dwa gatunki występujące w południowo-zachodnim krańcu Afryki. W XIX wieku zaproponowana została dla tego rodzaju polska nazwa „drażlinek”, ale nie jest ona używana.

Morfologia

Bylina o krzaczastym pokroju, cała kolczasta i owłosiona. Włoski na szczycie jednokomórkowe, ale osadzone na wielokomórkowej podstawie (stopie) powstającej z komórek epidermy zawierających cystolity. Kwiaty zebrane w niezbyt wyraźny kwiatostan typu sierpik, najczęściej 12-krotne (rzadziej od 10- do 20-krotne). Kielich tworzą działki zrośnięte tylko u nasady, poza tym głęboko rozcięte na równowąskie łatki, szeroko rozpostarte. Korona kwiatu zrosłopłatkowa, dzwonkowata. Pręciki liczne. Zalążnia jajowata z szyjką słupka osadzoną na jej szczycie. Owocem jest torebka zawierająca liczne nasiona o łupinie pokrytej siateczkowatym, nieregularnym wzorem.

Systematyka

W dawniejszych systemach rodzaj tradycyjnie zaliczany był do rodziny Hydrophyllaceae, stanowiąc jej jedynego przedstawiciela w Afryce. Analizy molekularne wykazały jednak, że rośliny te są bliżej spokrewnione z Boraginaceae sensu stricto, a ze względu na szereg osobliwych cech budowy, różniących ten rodzaj od obu tych rodzin – zaproponowano jego wyodrębnienie do własnej rodziny Codonaceae.

Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016

Rodzaj zaliczany jest do rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae, szeroko ujmowanej – obejmującej wszystkie rośliny z monotypowego w efekcie rzędu ogórecznikowców Boraginales.

Pozycja systematyczna według APweb

Takson w randze rodziny o pozycji siostrzanej w stosunku do rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae sensu stricto i rodzaju Wellstedia wyodrębnianego w rodzinę Wellstediaceae.

ogórecznikowce

Codonaceae

	Wellstediaceae

	Boraginaceae – ogórecznikowate

Hydrophyllaceae – faceliowate

Namaceae

Heliotropiaceae

	Cordiaceae

	Ehretiaceae

+ incertae sedis: Lennoaceae

Wykaz gatunków

Codon royenii L.
Codon schenckii Schinz

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 3 4 5 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Codon. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-26].
↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 219. (pol.).
1 2 M. Weigend, H. H. Hilger. Codonaceae-a newly required family name in Boraginales. „Phytotaxa”. 10: 28, 2010. DOI: 10.11646/phytotaxa.10.1.3.
↑ Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 532. ISBN 978-1-84246-634-6.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
↑ Codon. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-26].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 5 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[ing-3] 1 2 Codon. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-26].

[4] Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 219. (pol.).

[weigend-5] 1 2 M. Weigend, H. H. Hilger. Codonaceae-a newly required family name in Boraginales. „Phytotaxa”. 10: 28, 2010. DOI: 10.11646/phytotaxa.10.1.3.

[maarten-6] Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 532. ISBN 978-1-84246-634-6.

[apgIV-7] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[tpl-8] Codon. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-26].