Columba

Columba
Linnaeus, 1758
Ilustracja
Siniak (C. oenas)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

gołębiowe

Rodzina

gołębiowate

Podrodzina

gołębie

Plemię

Columbini

Rodzaj

Columba

Typ nomenklatoryczny

Columba oenas Linnaeus, 1758

Gatunki

35 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Gołąb białogłowy (C. leucomela)

Columba – rodzaj ptaków z podrodziny gołębi (Columbinae) w rodzinie gołębiowatych (Columbidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na całym świecie oprócz Antarktydy.

Morfologia

Długość ciała 25–45 cm; masa ciała 122–690 g.

Systematyka

Etymologia

  • Columba (Columbus, Culumba, Columra): łac. columba „gołąb”.
  • Palumbus: epitet gatunkowy Columba palumbus Linnaeus, 1758; łacińskie palumbus lub palumbes „grzywacz”. Gatunek typowy: Columba palumbus Linnaeus, 1758.
  • Alsocomus (Alsecomus, Alsoecomus, Alsaecomus): gr. αλσοκομος alsokomos „dozorca gaju”, od αλσος alsos, αλσεος alseos „gaj”; κομεω komeō „troszczyć się o” (por. κομμωσις kommōsis „upiększenie”). Gatunek typowy: Columba punicea Blyth, 1842.
  • Dendrotreron: gr. δενδρον dendron „drzewo”; τρηρων trērōn, τρηρωνος trērōnos „gołąb”, od τρεω treō „uciekać ze strachu”. Gatunek typowy: Columba hodgsonii Vigors, 1832.
  • Janthoenas (Janthaenas, Ianthoenas): gr. ιανθος ianthos „w kolorze fioletowym, od ιον ion „fiolet”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba janthina Temminck, 1830.
  • Lithoenas (Lithaenas): gr. λιθος lithos „kamień”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołab”. Gatunek typowy: Columba livia J.F. Gmelin, 1789.
  • Stictoenas (Stictaenas, Strictoenas): gr. στικτος stiktos „cętkowany”, od στιζω stizō „tatuować”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba arquatrix Temminck, 1808.
  • Taenioenas (Taeniaenas): gr. ταινια tainia „przepaska”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba albitorques Rüppell, 1837.
  • Leucomeloena (Leucomelaena, Leucomelaina): gr. λευκος leukos „biały”; μελας melas, μελαινα melaina „czarny”; οινας oinas „gołąb”. Gatunek typowy: Columba norfolciensis Latham, 1801 (= Columba leucomela Temminck, 1821).
  • Trocaza: epitet gatunkowy Columba trocaz Heineken, 1829; lokalna, maderska nazwa Pombo trocaz „pierścieniowy gołąb” dla gołębia maderskiego, od łac. torques „obroża”. Gatunek typowy: Columba trocaz Heineken, 1829.
  • Livia: epitet gatunkowy Columba livia J.F. Gmelin, 1789; średniowiecznołac. livia „gołąb skalny”, od łac. livens, liventis „ołowianego koloru”, od livere „być niebieskawym”. Gatunek typowy: Columba livia J.F. Gmelin, 1789.
  • Palumboena (Palumbaena): rodzaj Palumbus Kaup, 1829 (gołąb); gr. οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba oenas Linnaeus, 1758.
  • Turturoena (Turturaena, Turturoenas): łac. turtur, turturis „turkawka”; gr. οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba delegorguei Delegorgue, 1847.
  • Peleioenas (Pelecoenas): gr. πελεια peleia „dziki gołąb”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołab”. Nowa nazwa dla Turturoena Bonaparte, 1854.
  • Leucotaenia: gr. λευκος leukos „biały”; ταινια tainia „przepaska”. Gatunek typowy: Columba unicincta Cassin, 1859.
  • Coelotreron: gr. κοιλος koilos „pusty” (tj. znoszący jaja w otworach drzew); τρηρων trērōn, τρηρωνος trērōnos „gołąb”, od τρεω treō „uciekać ze strachu”. Nowa nazwa dla Palumboena Bonaparte, 1854.
  • Amauroenas: gr. αμαυρος amauros „ciemny”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba pollenii Schlegel, 1865.
  • Dialiptila: gr. διαλυω dialuō „rozstać się”; πτιλον ptilon „pióro”. Gatunek typowy: Columba guinea Linnaeus, 1758.
  • Leucoenas: gr. λευκος leukos „biały”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Carpophaga grisea G.R. Gray, 1844 (= Columba argentina Bonaparte, 1857).
  • Tryzusa (Trizusa): gr. τρυζω truzō „gruchać, szemrać” (por. τριζω trizō „ćwierkać”). Nowa nazwa dla Turturoena Bonaparte, 1854.
  • Raperia: George Raper (1769–1797), por. Royal Navy, podróżnik, artysta z Afryki Południowej, Australii i Pacyfiku. Gatunek typowy: †Raperia godmanae Mathews, 1915.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki: