Cordyceps

Maczużnik
	; Cordyceps sp. atakujący osę
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	Sordariomycetes
Rząd	rozetkowce
Rodzina	maczużnikowate
Rodzaj	maczużnik
	Nazwa systematyczna
	Cordyceps Fr.; Observ. mycol. (Havniae) 2(revis.): 316 (1824)
	Typ nomenklatoryczny
	Clavaria militaris L. 1753
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Cordyceps Fr. (maczużnik) – rodzaj grzybów z rodziny maczużnikowatych (Cordycipitaceae).

Charakterystyka

Wszystkie gatunki są pasożytami, przede wszystkim bezkręgowców, rzadziej innych grzybów. Gdy zarodniki dostaną się w pobliże żywiciela, rozrastająca się grzybnia zastępuje stopniowo zaatakowane tkanki, wytwarzając ostatecznie owocnik z workami, zawierającymi nitkowate askospory.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cordycipitaceae, Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Rodzaj Cordyceps utworzył Elias Fries w 1824 r. Gatunkiem typowym jest Clavaria militaris L. 1753. Synonimy nazwy naukowej:Campylothecium Ces., Cordylia Fr., Cordyliceps Fr., Corynesphaera Dumort., Hypoxylum Juss., Mitrasphaera Dumort., Phytocordyceps C.H. Su & H.H. Wang, Polistophthora Lebert, Racemella Ces., Tettigorhyza G. Bertol., Torrubia Lév., in Cesati & de Notaris, Xylaria Hill ex Grev.

W opracowaniu Barbary Gumińskiej i Władysława Wojewody z 1985 r. rodzaj ten opisany został pod polską nazwą maczużnik. W późniejszych opracowaniach mykologicznych nazwa ta jednak nie pojawia się, zaś Wiesław Fałtynowicz w 2003 r. podaje nazwę maczużnik dla innego rodzaju grzybów – Sphinctrina

Gatunki występujące w Polsce:

Cordyceps bifusispora O.E. Erikss. 1982
Cordyceps militaris (L.) Link 1833 – maczużnik bojowy

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według B. Gumińskiej i W. Wojewody.

Cordyceps w popkulturze

Zmutowany grzyb z rodzaju Cordyceps był przyczyną pandemii w grze komputerowej The Last of Us i opartym na niej serialu.

Przypisy

1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-22] .
1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-01-10] .
↑ WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, ISBN 83-89648-06-7 .
↑ ChachułaCh. P. ChachułaCh., VončinaV. G. VončinaV., KozikK. J. KozikK., Ophiocordyceps stylophora (Ascomycota, Hypocreales) new species for Poland, „Pol. Bot. J.”, 56 (2), 2011, s. 321–326 .
↑ BartoszB. Godziński BartoszB., Grzyby z „The Last of Us” istnieją naprawdę. Badaczka wyjaśnia, czy mogą nas zamienić w zombie [online], NaTemat.pl, 22 stycznia 2023 [dostęp 2023-01-23] (pol.).

[if-1] 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-22] .

[gum-2] 1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .

[sf-3] Species Fungorum [online] [dostęp 2015-01-10] .

[fal-4] WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, ISBN 83-89648-06-7 .

[cha-5] ChachułaCh. P. ChachułaCh., VončinaV. G. VončinaV., KozikK. J. KozikK., Ophiocordyceps stylophora (Ascomycota, Hypocreales) new species for Poland, „Pol. Bot. J.”, 56 (2), 2011, s. 321–326 .

[natemat-6] BartoszB. Godziński BartoszB., Grzyby z „The Last of Us” istnieją naprawdę. Badaczka wyjaśnia, czy mogą nas zamienić w zombie [online], NaTemat.pl, 22 stycznia 2023 [dostęp 2023-01-23] (pol.).