Coregonus trybomi

	Coregonus trybomi
	Svärdson, 1979
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Nadrząd	przedkolcopłetwe
Rząd	łososiokształtne
Rodzina	łososiowate
Podrodzina	siejowate
Rodzaj	Coregonus
Gatunek	Coregonus trybomi
Synonimy
	Chondrostomus knerii Heckel, 1843;
	Chondrostomus knerii Heckel, 1843;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; krytycznie zagrożony
	Systematyka w Wikispecies

Coregonus trybomi – gatunek słodkowodnej, bentopelagicznej ryby łososiokształtnej z rodziny łososiowatych (Salmonidae) i podrodziny siejowatych (Coregoninae); krytycznie zagrożony. Osiąga do 20 cm długości standardowej (SL). Podobnie jak inne gatunki z rodzaju Coregonus grzbiet ma ciemny, a boki ciała srebrzyste. Tarło przypada na miesiące wiosenne – kwiecień i maj i odbywa się na głębokości 10–30 m.

Występowanie

Gatunek znany tylko z czterech jezior na obszarze Szwecji – Ören (57°49′14″N, 15°43′37″E), Fegen (57°11′07″N, 13°7′55″E), Åsunden (57°42′04″N, 13°20′46″E) i Stora Hålsjön (57°33′44″N, 12°38′29″E). Zgodnie ze stanem wiedzy na rok 2008 prawdopodobnie jeszcze w latach 70. i 80. XX wieku całkowicie zniknął w trzech z czterech wymienionych akwenów – Ören, Åsunden i Stora Hålsjön – z powodu zakwaszenia wód i ekspansji gatunków obcych, m.in. sandacza pospolitego Sander lucioperca. Ostała się jedynie populacja w jeziorze Fegen (pow. 23,4 km²), jednak z racji tego, że są to ryby przebywające w strefie głębinowej, zajmują obszar nie większy niż 10 km². Populacje z jezior w Finlandii i Rosji z dużym prawdopodobieństwem nie są konspecyficzne z C. trybomi ze szwedzkich jezior.

Taksonomia

Gatunek ten po raz pierwszy naukowo opisał szwedzki ichtiolog Gunnar Svärdson w 1979 w Speciation of Scandinavian Coregonus na podstawie holotypu znajdującego się obecnie (2019) w szwedzkim Naturhistoriska riksmuseet i skatalogowanego pod nr 35748. Jako miejsce typowe wskazał jezioro Ören w dorzeczu rzeki Motala ström. Nazwa rodzajowa Coregonus pochodzi od połączenia greckich słów „kore” (κόρη) – oznaczającego źrenicę oka – i „gonia” (γωνία) – kąt. Rodzaj ten został opisany w 1758 przez Karola Linneusza w Systema Naturae i początkowo był umieszczony jako podrodzaj w obrębie rodzaju Salmo.

Ochrona

Od 2008 Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje C. trybomi za gatunek krytycznie zagrożony (CR). Choć wpis do czerwonej księgi IUCN nastąpił już w 1996, do 2008 nie było dostatecznych danych pozwalających określić stopień zagrożenia gatunku i figurował on w kategorii DD (data deficient). Połowy tej ryby w jeziorze Fegen są zabronione.

Przypisy

↑ Coregonus trybomi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2019-02-05] (ang.).
1 2 3 4 5 6 J.J. Freyhof J.J., M.M. Kottelat M.M., Coregonus trybomi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2008, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T5383A11126447.en [dostęp 2019-02-05] (ang.).
1 2 3 R. Fricke, W. N. Eschmeyer, R. van der Laan (eds): Catalog of Fishes: genera, species, references (electronic version). California Academy of Sciences. [dostęp 2019-02-05]. (ang.).
↑ Gieorgij Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 198.
1 2 3 Coregonus trybomi (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 2019-02-05]
↑ Ingvar Lundqvist: The limnological basis for planning water quality management. W: V. Ilmavirta, R.I. Jones, P.-E. Persson: Lakes and Water Management: Proceedings of the 30 Years Jubilee Symposium of the Finnish Limnological Society, held in Helsinki, Finland, 22–23 September 1980. 1982, s. 148. [dostęp 2019-02-06].

Linki zewnętrzne

Web Museo della Fauna Europea. Photo of Coregonus trybomi. Associazione „Ichthyos”. [dostęp 2019-02-10]. (ang.).

[itis-1] Coregonus trybomi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2019-02-05] (ang.).

[iucn-2] 1 2 3 4 5 6 J.J. Freyhof J.J., M.M. Kottelat M.M., Coregonus trybomi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2008, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T5383A11126447.en [dostęp 2019-02-05] (ang.).

[Eschmeyer-3] 1 2 3 R. Fricke, W. N. Eschmeyer, R. van der Laan (eds): Catalog of Fishes: genera, species, references (electronic version). California Academy of Sciences. [dostęp 2019-02-05]. (ang.).

[Nikolski-4] Gieorgij Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 198.

[fishbase-5] 1 2 3 Coregonus trybomi (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 2019-02-05]

[Ilmavirta-6] Ingvar Lundqvist: The limnological basis for planning water quality management. W: V. Ilmavirta, R.I. Jones, P.-E. Persson: Lakes and Water Management: Proceedings of the 30 Years Jubilee Symposium of the Finnish Limnological Society, held in Helsinki, Finland, 22–23 September 1980. 1982, s. 148. [dostęp 2019-02-06].