

Crusoe – rodzina energooszczędnych procesorów zgodnych z x86, które miały swoją premierę w 2000 roku. Zaprojektowana przez korporację Transmeta z myślą o urządzeniach przenośnych (laptop, tablet) i urządzeniach wbudowanych (cienkie klienty), odtwarzacze DVD, centra multimedialne
Nazwa została zaczerpnięta z książki Robinson Crusoe.
Dzięki zintegrowaniu mostka północnego i kontrolera pamięci RAM w procesorze, zredukowano ilość potrzebnego miejsca na płycie głównej w urządzeniach mobilnych.
Energooszczędność została osiągnięta dzięki specyficznej architekturze oraz płynnym zmianom parametrów procesora, w zależności od obciążenia systemu. Specjalnie w tym celu napisane oprogramowanie, tłumaczy w czasie rzeczywistym instrukcje x86-32 na instrukcje VLIW (Very Long Instruction Word).
Oprogramowanie Code Morphing Software jest ładowane z pamięci ROM zamontowanej w procesorze, do pamięci RAM w czasie uruchamiania komputera. Procesor rezerwuje 16 MB pamięci RAM dla oprogramowania Code Morphing Software, które tłumaczy 32-bitowe instrukcje x86 na 128-bitowe (4 x 32bit) instrukcje VLIW (Very Long Instruction Word). Dzięki temu w jednym cyklu zegara procesor jest w stanie wykonać 4 instrukcje.
W stanie wstrzymania, procesor zużywa znacznie mniej prądu niż konkurencyjne procesory.
Niektóre modele procesorów posiadają możliwość zmiany zegara poprzez zmianę częstotliwości magistrali systemowej oraz napięcia procesora w czasie rzeczywistym, obniżając tym samym zapotrzebowanie na energię. Oprogramowanie Longrun (działające po stronie systemu operacyjnego) może zmieniać szybkość procesora w zależności od potrzeb w czasie rzeczywistym. Dzięki odpowiednim algorytmom, szybkość procesora może zmaleć, gdy komputer przejdzie na zasilanie bateryjne. Dzięki czujnikowi temperatury, można również zmieniać szybkość procesora w zależności od temperatury układu.
Procesory dla urządzeń wbudowanych zostały oznaczone skrótem SE (Special Embedded). Procesory te zostaly opracowane, aby działały non-stop, przez 10 lat, z pełną szybkością, w temperaturze od 0-100 °C.
| model | architektura | zegar | TDP | litografia | cache danych L1 | cache instrukcji L1 | cache L2 | SIMD | dodatkowe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TM-5600 | i586 | 533 MHz | ~5,6 watt | 180 nm | 64 KB | 64 KB | 512 KB | MMX | Longrun |
| TM-5700 | i586 | 800 MHz | 6,6 watt | 130 nm | 64 KB | 64 KB | 256 KB | MMX | Longrun |
| TM-5800 | i586 | 1 GHz | 9,5 watt | 130 nm | 64 KB | 64 KB | 512 KB | MMX | Longrun |