Trimeresurus

Trimeresurus
Lacépède, 1804
Ilustracja
Trwożnica pospolita (T. albolabris)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Elapoidea

Rodzina

żmijowate

Podrodzina

grzechotniki

Rodzaj

Trimeresurus

Typ nomenklatoryczny

Trimeresurus viridis Lacépède, 1804 (= Trimeresurus albolabris insularis Kramer, 1977)

Synonimy
  • Trimesurus J.E. Gray, 1840
  • Bothrophis Fitzinger, 1843
  • Parias J.E. Gray, 1849
  • Cryptelytrops Cope, 1859
  • Himalayophis Malhotra & Thorpe, 2004
  • Popeia Malhotra & Thorpe, 2004
  • Viridovipera Malhotra & Thorpe, 2004
  • Sinovipera Guo & Wang, 2011
Gatunki

53 gatunki – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Trimeresurus – rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w rodzinie żmijowatych (Viperidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji (Chiny, Indie, Bhutan, Nepal, Bangladesz, Mjanma, Tajlandia, Laos, Wietnam, Kambodża, Malezja, Singapur i Indonezja).

Systematyka

Etymologia

  • Trimeresurus (Trimesurus): gr. τριμερης trimerēs „trójdzielny, trojaki”; ουρα oura „ogon”.
  • Bothrophis: gr. βoθρος bothros „rów, wgłębienie”; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”. Gatunek typowy: Trimeresurus viridis Lacépède, 1804.
  • Parias: etymologia nieznana, Gray nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy: Megaera flavomaculata J.E. Gray, 1842.
  • Cryptelytrops: gr. κρυπτος kruptos „ukryty”; ελυτρον elutron „pokrywa”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze, twarz”. Gatunek typowy: Trimesurus carinatus J.E. Gray, 1842 (= Trigonocephalus purpureomaculatus J.E. Gray, 1832).
  • Himalayophis: Himalaje; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”. Gatunek typowy: Trimeresurus tibetanus Huang, 1982.
  • Popeia: Clifford Hillhouse Pope(inne języki) (1899–1974) oraz Sarah Haydock Pope z domu Davis, amerykańscy herpetolodzy. Gatunek typowy: Trimeresurus popeiorum M.A. Smith(inne języki), 1937.
  • Viridovipera: łac. viridis „zielony”, od virere „być zielonym”; vipera „żmija”, od vivus „żywy”; pario „urodzić”. Gatunek typowy: Trimeresurus stejnegeri K.P. Schmidt(inne języki), 1925.
  • Sinovipera: łac. Sinicus „chiński, Chińczyk”, od Sinae „chiński, Chińczyk”, od gr. Σιναι Sinai „chiński, Chińczyk”; łac. vipera „żmija”, od vivus „żywy”; pario „urodzić”. Gatunek typowy: Sinovipera sichuanensis Guo & Wang, 2011.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

David, Vogel i Dubois (2011) wykazali, że gatunkiem typowym rodzaju Trimeresurus nie jest trwożnica bambusowa (T. gramineus), lecz Trimeresurus viridis Lacépède, 1804 (pierwotna nazwa węża znanego obecnie pod nazwą Trimeresurus insularis lub Cryptelytrops insularis, obecnie nomen oblitum). Autorzy zsynonimizowali z rodzajem Trimeresurus rodzaje Cryptelytrops, Himalayophis, Parias, Peltopelor, Popeia, Sinovipera i Viridovipera i przenieśli gatunki zaliczane do tych rodzajów do rodzaju Trimeresurus.

Przypisy

  1. ↑ Trimeresurus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ B.G. de Lacépède. Caractères dislinctifs de quadrupèdes ovipares, serpens, et poissons de la Nouvelle-Hollande dont, on n’avoit pas publié la description le troisième jour complèinentaire de l’an XI. „Annales du Muséum d’Histoire Naturelle”. 4 (21), s. 209, 1904. (fr.).
  3. 1 2 J.E. Gray: Synopsis of the contents of the British Museum. Wyd. 42. London: G. Woodfall and Son, Angel Court, Skinner Street, 1840, s. 41. (ang.).
  4. ↑ L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 28. (łac.).
  5. ↑ J.E. Gray: Catalogue of the specimens of snakes in the collection of the British museum. London: Printed by order of the Trustees, 1849, s. 11. (ang.).
  6. ↑ E.D. Cope. Catalogue of the Venomous Serpents in the Museum of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, with notes on the families, genera and species. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 11, s. 340, 1860. (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 A. Malhotra & R.S Thorpe. A phylogeny of four mitochondrial gene regions suggests a revised taxonomy for Asian pitvipers (Trimeresurus and Ovophis). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 32 (1), s. 95, 2004. DOI: 10.1016/j.ympev.2004.02.008. (ang.).
  8. 1 2 P. Guo & Y. Wang. A new genus and species of cryptic Asian green pitviper (Serpentes: Viperidae: Crotalinae) from southwest China. „Zootaxa”. 2918, s. 8, 2011. DOI: 10.11646/zootaxa.2918.1.1. (ang.).
  9. 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Trimeresurus. The Reptile Database. [dostęp 2025-05-16]. (ang.).
  10. ↑ R. Midtgaard: Trimeresurus. RepFocus. [dostęp 2025-05-16]. (ang.).
  11. ↑ Agassiz 1842–1846 ↓, s. 45.
  12. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 33.
  13. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 154.
  14. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 63.
  15. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 155.
  16. ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 415. ISBN 83-01-14344-4.
  17. 1 2 3 4 W. Jaroniewski: Jadowite węże świata. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984, s. 77–80. ISBN 83-02-00977-6.
  18. ↑ P. David, G. Vogel & A. Dubois. On the need to follow rigorously the Rules of the Code for the subsequent designation of a nucleospecies (type species) for a nominal genus which lacked one: the case of the nominal genus Trimeresurus Lacépède, 1804 (Reptilia: Squamata: Viperidae). „Zootaxa”. 2992, s. 1–51, 2011. (ang.).

Bibliografia