Lithoscaptus semperi, A: samica od góry, B: samica od spodu, C: samiec od góry, D: samiec od spodu, E: młodociany samiec od góry, F: domki w koralu Trachyphyllia geoffroyi.
Cryptochiridae – rodzinaskorupiaków z rzędudziesięcionogów i infrarzędu krabów. Jedyna z monotypowej nadrodziny Cryptochiroidea. Jej przedstawiciele są obligatoryjnie związani z koralami. Tworzą w nich domki i żywią się ich śluzem. Zasiedlają wody tropikalne. Osiągają rozmiary poniżej 10 mm.
Opis
Kraby te są niewielkich rozmiarów (poniżej centymetra długości) i stosunkowo delikatnej budowy. Mają poprzecznie prawie jajowaty lub podłużnie prostokątny karapaks o słabo zaznaczonych krawędziach przednio-bocznych i tylno-bocznych oraz prawie ściętej lub wykrojonej krawędzi frontalnej. Oczy i wszystkie przydatki głowowe osadzone są na tym samym poziomie. Słabo rozwinięte dołki oczne nie chronią oczu. Czułki pierwszej pary są drobne, drugiej pary mają duże, wyposażone w mocne płaty człony nasadowe. Żuwaczki pozbawione są głaszczków i wyrostków na krawędziach tnących. Szczęki pierwszej pary mają niepodzielone protopodity i egzopodity, a szczęki drugiej pary składają się tylko z palcowatego protopoditu. Szczękonóża trzeciej pary mają szerokie ischiopodity, znacznie węższe meropodity i zredukowane lub całkiem nieobecne egzopodity. Nadgębie (epistom) mają słabo rozwinięte.
Szczypce tych krabów są słabe, a odnóża na których się znajdują nie większe, a często mniejsze niż odnóża kroczne. Daktylopodity odnóży krocznych są wyraźnie haczykowate. U samca pleopody (odnóża odwłokowe) segmentów od 2. do 4. są dwugałęziste, a 5. jednogałęziste. Samice są znacznie większe od samców i mają miękkie, widoczne od góry odwłoki.
Biologia i ekologia
Zaliczane tu gatunki są obligatoryjnymi symbiontami lub pasożytamikorali madreporowych. Dorosłe samce są głównie wolno żyjące i wędrują w poszukiwaniu samic. Samice natomiast żyją w domkach stworzonych w koralowcach, żywiąc się ich śluzem, a według Kroppa też tkankami. Domki są niewiele większe od kraba i zwykle mają postać półksiężycowatych, owalnych lub okrągłych dołków bądź tuneli. Dwa gatunki: Hapalocarcinus marsupialis i Pseudohapalocarcinus ransoni potrafią wywoływać powstawanie na koralu galasów, które zasiedlają, i to od nich pochodzi angielska nazwa rodziny: gall crabs.
Rozprzestrzenienie
Występują w Oceanie Spokojnym, Indyjskim, Atlantyckim, głównie w płytkich wodach strefy tropikalnej, ale część gatunków bytuje w głębszych wodach, do głębokości 512 m. Największą różnorodnością odznaczają się wody wschodniego Oceanu Indyjskiego i zachodniego Pacyfiku, skąd znanych jest 29 gatunków
.
Taksonomia i ewolucja
Rodzina ta była umieszczana w Graspoidea, jednak obecnie klasyfikuje się ją w monotypowej nadrodzinie Cryptochiroidea. Jej pozycja w obrębie Thoracotremata pozostaje niejasna. Brak szczątków kopalnych samych krabów, natomiast znane są z późnego pliocenu i plejstocenu skamieniałości półksiężycowatych domków.
Należą tu 52 opisane gatunki, sklasyfikowane w 22 rodzajach:
1234Treatise on Zoology - Anatomy, Taxonomy, Biology. The Crustacea, Volume 9, Part C-I. Decapoda, Brachyura, Part I.Peter Castro, Peter Davie, Danièle Guinot, Frederick Schram, Carel von Vaupel Klein (red.).Leiden, Boston:Brill,2015,s.1116.
↑S.E.T. van der Meij.Host species, range extensions, and an observation of the mating system of Atlantic shallow-water gall crabs (Decapoda: Cryptochiridae).„Bulletin of Marine Science”.90,s.1001-1010,2014.
_showing_'galls'_inhabited_by_the_Crab_Hapalocarcinus_marsupialis_On_the_right_the_female.jpg)
