Cygnini

Cygnini
Vigors, 1825
Ilustracja
Łabędź niemy (Cygnus olor)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

blaszkodziobe

Rodzina

kaczkowate

Podrodzina

gęsi

Plemię

Cygnini

Typ nomenklatoryczny

Plemię: Cygnus Bechstein, 1803
Rodzaj: Anas olor J.F. Gmelin, 1789

Rodzaje i gatunki

Cygnus Garsault, 1764
6 gatunków – zobacz opis w tekście

Cygnini – monotypowe plemię ptaków pływających z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Plemię obejmuje gatunki występujące w Eurazji, obu Amerykach i Australii.

Morfologia

Długość ciała 102–180 cm, rozpiętość skrzydeł 160–260 cm; masa ciała 3500–15500 g. Długa szyja o 23 lub 24 kręgach. Dziób równo-szeroki, przy końcu płaski i zaokrąglony. Nogi krótkie z długimi palcami. Barwa łabędzi jest biała lub czarna, w młodości szaro-popielata. Pióra łabędzi są gęste i sztywne, podbite gęstym puchem, bardzo sprężystym. Ze skóry garbowanej wraz z piórami robiono kiedyś drogie futro łabędzie. Skrzydła szerokie, ogon krótki. Chód niezgrabny, lot szybki i wytrzymały.

Tryb życia

Żywią się trawą i roślinami, a także wodnymi mięczakami i innymi drobnymi zwierzętami. Pływają bardzo szybko, ustawiając pióra skrzydeł pod wiatr. Łabędzie są monogamiczne, łączą się w trwałe pary. Gniazda naziemne. W czasie wysiadywania jaj samiec ciągle strzeże samicy, bierze udział w opiece nad pisklętami. Brak dymorfizmu płciowego. Głos donośny, krzykliwy, dzięki zakrzywionej w pętlę tchawicy. Łabędź niemy wydaje dźwięki syczące i chrapliwe. Trzymają się na powierzchni wód stojących, słodkich. W czasie wędrówek nocują na brzegach morskich.

Systematyka

Rodzaj Cygnus wprowadził w 1764 roku francuski przyrodnik François Alexandre Pierre de Garsault(inne języki) w 5. tomie atlasu zawierającego ilustracje roślin i zwierząt stosowanych w medycynie. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) Cigne privé – łabędź niemy (C. olor). Niektórzy autorzy argumentują jednak, że Garsault używał jednowyrazowych nazw łacińskich do nazywania gatunków a nie rodzajów, i za autora rodzaju Cygnus uznają niemieckiego botanika, zoologa i leśnika Johanna Matthäusa Bechsteina, który użył tej nazwy rodzajowej w 1803 roku w publikacji własnego autorstwa poświęconej ornitologii Niemiec; gatunkiem typowym taksonu Bechsteina także jest (oznaczenie monotypowe) łabędź niemy (C. olor).

Etymologia

  • Cygnus (Cycnus, Cignus): łac. cygnus lub cycnus ‘łabędź’, do gr. κυκνος kuknos ‘łabędź’.
  • Chenopis (Chenopsis): gr. χην khēn, χηνος khēnos ‘gęś’; οψις opsis ‘wygląd’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anas atrata Latham, 1790.
  • Olor (Holor): łac. olor, oloris ‘łabędź’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Cygnus musicus Bechstein, 1809 (= Anas cygnus Linnaeus, 1758).
  • Sthenelus: w mitologii greckiej Stenelos (gr. Σένελος, łac. Sthenelus) był władcą Ligurii i ojcem Kyknosa (gr. Κύκνος, łac. Cycnus). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anas melancorypha G.I. Molina, 1782.
  • Sthenelides: rodzaj Sthenelus Stejneger, 1882; gr. -οιδης -oidēs ‘przypominający’.
  • Clangocycnus: gr. κλαγγη klangē ‘hałas, brzęczenie’; κυκνος kuknos ‘łabędź’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cygnus buccinator J. Richardson, 1831.
  • Euolor: gr. ευ eu ‘ładny’; rodzaj Olor Wagler, 1832. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anas olor J.F. Gmelin, 1789

Podział systematyczny

Do plemienia należy jeden rodzaj, który obejmuje następujące, występujące współcześnie gatunki:

oraz wymarłe:

Fragment kladogramu z uwzględnieniem żyjących współcześnie członków rodzaju Cygnus:

Cygnus

C. melancoryphus




C. atratus




C. olor




C. cygnus



C. columbianus



?C. buccinator






Zobacz też