Cykl sonatowy

Cykl sonatowy – forma muzyczna popularna zwłaszcza w okresie klasycyzmu, występuje w układzie cztero- i trzyczęściowym.

Układ czteroczęściowy, charakterystyczny np. dla symfonii:

1. Allegro sonatowe – forma sonatowa, tempo szybkie.
2. Adagio, Largo – forma ABA, lub forma wariacyjna, tempo wolne.
3. Menuet lub Scherzo – tanecznopochodna, forma ABA, tempo szybkie.
4. Presto, Vivo – forma ronda, wariacyjna lub sonatowa, tempo szybkie lub bardzo szybkie.

Układ trzyczęściowy, charakterystyczny np. dla koncertów instrumentalnych, posiada tylko trzy części. Zbudowany jest zatem w następujący sposób:

1. Allegro sonatowe
2. Adagio, Largo
3. Presto, Vivo

Przykłady z literatury muzycznej:

Układ czteroczęściowy: Ludwig van Beethoven, Symfonia nr 3 Es-dur op.55 Eroica

• Część 1 – Allegro con brio
• Część 2 – Marsz żałobny – adagio assai
• Część 3 – Scherzo – allegro vivace
• Część 4 – Finale – allegro molto

Układ trzyczęściowy: L.van Beethoven, Sonata c-moll op.13 Patetyczna

• Część 1 – Grave – Allegro – forma sonatowa
• Część 2 – Adagio cantabile
• Część 3 – Rondo Allegro

Zobacz też

• Forma sonatowa
• Sonata

Bibliografia

• Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 829-830. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
• Jerzy Habela: Słowniczek muzyczny. Warszawa: PWM, 1968, s. 180. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
• The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. S. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).