Cyl

Cyl
Ilustracja
Widok na Małą Babią Górę z Kościółków
Państwo

 Polska
 Słowacja

Położenie

Powiat Namiestowo, powiat suski

Pasmo

Beskid Żywiecko-Orawski, Oravské Beskydy, Karpaty

Wysokość

1516 m n.p.m.

Wybitność

109 m

Położenie na mapie gminy Zawoja
Mapa konturowa gminy Zawoja, na dole po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Cyl”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Cyl”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Cyl”
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa konturowa powiatu suskiego, na dole po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Cyl”
Ziemia49°34′52,4″N 19°29′58,9″E/49,581222 19,499694
Multimedia w Wikimedia Commons
Mała Babia Góra widziana z przełęczy Brona

Cyl (1516 m) lub Mała Babia Góra (słow. Malá Babia hora) – jeden z wierzchołków w masywie Babiej Góry. Znajduje się w Paśmie Babiogórskim w Beskidzie Żywiecko-Orawskim (w regionalizacji według Jerzego Kondrackiego w Beskidzie Żywieckim, w słowackiej Oravské Beskydy).

Topografia

Cyl jest trzecim co do wysokości szczytem w całych polskich Beskidach (po Diablaku i Pilsku). Znajduje się w północno-zachodniej grani tego masywu, pomiędzy Przełęczą Jałowiecką Południową (993 m) a płytką przełęczą Wołowisko oddzielającą Cyl od niższego wierzchołka, zwanego Niższym Cylem (ok. 1490 m). Wierzchołkami tymi i przełęczami biegnie granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny. W południowo-zachodnim kierunku (po słowackiej stronie) odchodzi od Cyla długi i całkowicie porośnięty lasem grzbiet, który poprzez wierzchołki Borsučie (1004 m), Zadna Vysoká (993 m), Vysoká (966 m) i Taľagovka (912 m) opada do doliny Polhoranki. Północne (polskie) zbocza Cyla poderwane są olbrzymim osuwiskiem Zerwy Cylowej.

Polskie stoki Cylu znajdują się w granicach wsi Zawoja, w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja. Obejmuje je Babiogórski Park Narodowy .

Nazewnictwo

Istnieją różne teorie co do pochodzenia nazwy Cyl. Aleksy Siemionow uważa, że jest to nazwa dzierżawcza pochodząca od nazwiska, według Władysława Midowicza nazwa jest ludowego pochodzenia; tak nazwali ten wierzchołek mieszkańcy Zawoi, gdyż zimą w południe szczyt ten celuje (w ludowej gwarze cyluje) wprost w słońce.

Opis szczytu

Wierzchołek Cyla jest trawiasty, dzięki temu roztacza się z niego szeroka panorama widokowa, podobna do tej z Diablaka. Obejmuje 3/4 horyzontu (jedynie w południowo-wschodnim kierunku widok przysłonięty jest przez szczyt Diablaka). Trawiasta jest również górna część słowackich stoków. Dawniej cały grzbiet Babiej Góry był wypasany, na północno-wschodnich stokach znajdowała się hala pasterska zwana Czarną Halą. Po utworzeniu Babiogórskiego Parku Narodowego wypas zniesiono, a trawiaste tereny stopniowo zarastają kosodrzewiną i lasem.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny zielony szlak turystyczny niebieski Przełęcz Jałowiecka Północna – Żywieckie Rozstaje – Cyl – przełęcz Brona – Diablak:
  • z przełęczy Brona 0.25 h (↓ 0:15 h), z Diablaka 1.10 h (z powrotem 1:15 h)
  • z Tabakowego Siodła 1:10 h (↓ 0.50 h)
Szlak czerwony czerwony (ze Słowacji) Orawska Półgóra – Cyl:

Przypisy

  1. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-11-07].
  2. 1 2 3 4 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 277–278, ISBN 978-83-62460-30-4.
  3. ↑ Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 318, 330–333, ISBN 83-01-12479-2.
  4. ↑ Daniel Kollár, Beskidy Orawskie, Bratysława: Peter Augustini i Daniel Kollár, s. 9–10, ISBN 80-89226-08-6.
  5. 1 2 Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-084-3.
  6. ↑ Nazewnictwo geograficzno-topograficzne, [w:] Władysław Midowicz, Park narodowy na Babiej Górze. Przyroda i człowiek, Warszawa-Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 273–282, ISBN 83-01-04137-4.