Czechrzyca

Czechrzyca
	; Czechrzyca grzebieniowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	selerowce
Rodzina	selerowate
Rodzaj	czechrzyca
	Nazwa systematyczna
	Scandix L.; Sp. Pl. 256. 1753
	Typ nomenklatoryczny
	Scandix pecten-veneris L.
Synonimy
	Acularia Raf.; Birostula Raf.; Cyclotaxis Boiss.; Pecten Lam.; Pectinaria Bernh.; Scandicium Thell.; Wylia Hoffm.;
	Acularia Raf.; Birostula Raf.; Cyclotaxis Boiss.; Pecten Lam.; Pectinaria Bernh.; Scandicium Thell.; Wylia Hoffm.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Czechrzyca, trybulka (Scandix L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te występują w Makaronezji, południowej i środkowej Europie, południowo-zachodniej i środkowej Azji oraz w północnej Afryce. Do flory Polski należy jeden gatunek – czechrzyca grzebieniowa S. pecten-veneris.

Morfologia

Pokrój: Rośliny jednoroczne. Łodyga prosto wzniesiona, smukła, w górze rozgałęziona, owłosiona lub naga.
Liście: Ogonkowe, 2- lub 3-krotnie pierzaste, końcowe odcinki liści wąskie.
Kwiaty: Zebrane w baldachy złożone o nielicznych szypułkach. Pokryw brak lub są one nieliczne, podczas gdy pokrywki składają się z wielu listków, czasem porozcinanych. Kielich drobny, z niewidocznymi ząbkami działek. Płatki korony białe, odwrotnie jajowate, wycięte na szczycie. Brzeżne kwiaty bywają powiększone i silniej wycięte.
Owoce: Rozłupnia rozpadająca się na dwie równowąskie, silnie wydłużone, niemal walcowate rozłupki, zakończone długim dzióbkiem. Owocki na przekroju okrągławe, z 5 żebrami.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Scandicinae, plemienia Scandiceae, podrodziny Apioideae w obrębie rodziny selerowatych (Apiaceae).

Wykaz gatunków

Scandix aucheri Boiss.
Scandix australis L.
Scandix balansae Reut. ex Boiss.
Scandix blepharicarpa O.Cohen
Scandix damascena Bornm.
Scandix iberica M.Bieb.
Scandix palaestina (Boiss.) Boiss.
Scandix pecten-veneris L. – czechrzyca grzebieniowa
Scandix persica Marloth
Scandix stellata Banks & Sol.
Scandix turgida (Boiss. & Balansa) Boiss.
Scandix verna O.Cohen

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
1 2 3 4 Scandix L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-01-26] .
1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 162, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 MarianM. Koczwara MarianM., Dwuliścienne wolnopłatkowe-dwuokwiatowe. Część VII, [w:] WładysławW. Szafer, BogumiłB. Pawłowski (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom IX, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960, s. 34 .
1 2 3 4 5 6 7 8 SheS. Menglan SheS., Mark F.M.F. Watson Mark F.M.F., Scandix Linnaeus, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-01-26] .
↑ Genus Scandix L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-01-26].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).

[A-3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].

[powo-4] 1 2 3 4 Scandix L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-01-26] .

[checklist-5] 1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 162, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[koczwara-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 MarianM. Koczwara MarianM., Dwuliścienne wolnopłatkowe-dwuokwiatowe. Część VII, [w:] WładysławW. Szafer, BogumiłB. Pawłowski (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom IX, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960, s. 34 .

[china-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 SheS. Menglan SheS., Mark F.M.F. Watson Mark F.M.F., Scandix Linnaeus, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-01-26] .

[grin-8] Genus Scandix L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-01-26].