Czosnaczek

Czosnaczek
	; Czosnaczek pospolity
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	kapustowce
Rodzina	kapustowate
Rodzaj	czosnaczek
	Nazwa systematyczna
	Alliaria Heist. ex Fabr.; Enum.: 161 (1759)
	Typ nomenklatoryczny
	A. officinalis Andrzejowski ex Marschall von Bieberstein
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Czosnaczek (Alliaria Heist. ex Fabr.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Europie, północno-zachodniej Afryce i zachodniej Azji. W całym zasięgu rodzaju, także w Polsce, występuje czosnaczek pospolity A. petiolata. Jako gatunek zawleczony i inwazyjny obecny jest także w USA, Kanadzie i Argentynie. W rejonie Kaukazu rośnie Alliaria taurica.

W przeszłości czosnaczek był istotnym substytutem smakowym czosnku, poza walorami smakowymi wyróżniającym się dużą zawartością witaminy A i C.

Morfologia

Pokrój: Rośliny jednoroczne i dwuletnie, pokryte włoskami prostymi.
Liście: Odziomkowe długoogonkowe, nerkowate do sercowatych, łodygowe krótkoogonkowe sercowate do rombowatych, ząbkowane na brzegu.
Kwiaty: Zebrane w grona. Działki kielicha mniej lub bardziej wzniesione. Płatki korony 4, białe, jajowate, z krótkim paznokciem. Pręcików 6 z podługowatymi lub jajowatymi pylnikami. Zalążnia górna z 4–20 zalążkami, zwieńczona krótką szyjką słupka z całobrzegim znamieniem.
Owoce: Obłe lub kanciaste równowąskie łuszczyny wznoszące się lub mocno odstające.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), a w jej obrębie do plemienia Thlaspideae.

Wykaz gatunków

Alliaria petiolata (M.Bieb.) Cavara & Grande – czosnaczek pospolity
Alliaria taurica (Adam) V.I.Dorof.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-12-11] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-12-11] (ang.).
1 2 3 Alliaria Heist. ex Fabr.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-11].
↑ Alliaria. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-12-11].
1 2 Genus Alliaria Heist. ex Fabr.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2021-12-11].
↑ Alliaria petiolata (M. Bieberstein) Cavara & Grande. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-12-11].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 30, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 KlausK. Kubitzki KlausK. (red.), Flowering plants, Dicotyledons: Malvales, Capparales, and non-betalain Caryophyllales, Berlin: Springer, 2003, s. 104, ISBN 3-540-42873-9, OCLC 49493577 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-12-11] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-12-11] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 Alliaria Heist. ex Fabr.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-11].

[ing-4] Alliaria. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-12-11].

[grin-5] 1 2 Genus Alliaria Heist. ex Fabr.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2021-12-11].

[america-6] Alliaria petiolata (M. Bieberstein) Cavara & Grande. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-12-11].

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 30, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-8] 1 2 3 4 KlausK. Kubitzki KlausK. (red.), Flowering plants, Dicotyledons: Malvales, Capparales, and non-betalain Caryophyllales, Berlin: Springer, 2003, s. 104, ISBN 3-540-42873-9, OCLC 49493577 .