D-1 Cykacz

D-1 Cykacz
	Dane podstawowe
Państwo	Polska
Typ	samolot sportowy
Konstrukcja	jednomiejscowy dwupłat konstrukcji drewnianej
Załoga	1
	Historia
Data oblotu	25 lutego 1925
Liczba egz.	1
	Dane techniczne
Napęd	Blackburne Tomtit
Moc	12 kW
	Wymiary
Rozpiętość	5,0 m
Długość	3,7 m
Powierzchnia nośna	8,12 m²
	Masa
Własna	125 kg
Startowa	225 kg
Zapas paliwa	30 l
	Osiągi
Prędkość maks.	100 km/h
Prędkość wznoszenia	0,6 m/s
Pułap	300 m
Zasięg	ok. 80 km
	Dane operacyjne
	Użytkownicy
	Polska
	Multimedia w Wikimedia Commons

D-1 Cykacz – polski samolot sportowy zbudowany w Centralnych Warsztatach Lotniczych w Warszawie.

Historia

Samolot został zaprojektowany przez Jerzego Dąbrowskiego podczas jego studiów na Politechnice Warszawskiej. Prace nad budową prowadzono w Centralnych Warsztatach Lotniczych od jesieni 1924 do lutego 1925 roku. Był to pierwszy samolot zbudowany od podstaw w tej wytwórni.

Oblot został wykonany na mokotowskim lotnisku przez Zbigniewa Babińskiego 25 lutego 1925 roku. Pierwsze próby startu był nieudane, samolot miał kłopoty z silnikiem oraz podwoziem. Po dokonaniu kilku zmian pilot wykonał na nim kilka lotów, dochodzących do 18 minut czasu lotu i 200 metrów wysokości. Samolot otrzymał znaki PP-LOPP oraz nazwę Cykacz (z uwagi na specyficzną pracę silnika).

Konstruktorowi nie udało się uzyskać planowanych osiągów samolotu, było to spowodowane przekroczeniem planowanej masy własnej płatowca o 35 kg (z 90 do 125) oraz startowej o 55 kg (z 170 do 225) oraz zamontowaniem słabszego silnika niż pierwotnie planowany. Silnik stale przegrzewał się i zacierał, co pozwalało jedynie na wykonywanie krótkotrwałych lotów.

Konstruktor wprowadził zmiany polegające na modyfikacji usterzenia i zmianie śmigła (zastosowano konstrukcję Jerzego Drzewieckiego). Tak ulepszony samolot wykonał następnie ok. 40 lotów, ale problemy z silnikiem spowodował przerwanie dalszych prac. Samolot był potem kilkakrotnie publicznie prezentowany, w sierpniu pokazano go na Wystawie Politechniki Warszawskiej, wykonano na nim pokazowe lądowanie na terenie wyścigów konnych w Warszawie. Do lat trzydziestych stał w hangarze CWL, dalsze jego losy nie są znane.

Konstrukcja

Jednomiejscowy samolot sportowy w układzie wolnonośnego dwupłata o konstrukcji drewnianej.

Kadłub o konstrukcji podłużnicowej, półskorupowy o przekroju owalnym. Kabina pilota otwarta, osłonięta wiatrochronem, wyposażona w drążek sterowy i orczyk. Tablica przyrządów wyposażona w prędkościomierz, wysokościomierz, busolę i obrotomierz. Przed kabiną pilota był umieszczony zbiornik paliwa.

Płaty o obrysie prostokątno-trapezowym, niedzielone, dwudzwigarowe. Do pierwszego dźwigara kryte sklejką, dalej płótnem. Płat górny z wykrojem nad kabiną, wyposażony w lotki kryte płótnem, mocowany do kadłuba zastrzałami. Płat dolny mocowany do kadłuba w czterech punktach.

Podwozie stałe, trójpunktowe z płozą ogonową. Golenie główne usztywnione naciągami z drutu, amortyzowane sznurem gumowym.

Usterzenie klasyczne, krzyżowe o konstrukcji drewnianej. Statecznik poziomy dwudzielny. Powierzchnie sterowe kryte płótnem.

Silnik rzędowy w układzie V Blackburne Tomtit o mocy 12 kW (16 KM). Śmigło dwułopatowe, stałe, drewniane o średnicy 135 cm.

Przypisy

↑ Nowy płatowiec sportowy. „Młody Lotnik”. 1/1924, s. 8, październik 1924. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.
1 2 3 Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1976, s. 120-122. OCLC 749758298.
1 2 Album dziesięciolecia lotnictwa polskiego. Poznań: "Lotnik", 1930, s. 259-260. OCLC 751101296.
↑ W. Zalewski: Pierwszy polski płatowiec sportowy J. Dąbrowskiego. „Młody Lotnik”. 4-5/1925, s. 16-17, 15 marca 1925. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.
1 2 Rychter 1980 ↓, s. 46.
↑ Z. Troniewski: JAK WYGLĄDA PIERWSZY POLSKI SAMOLOT SPORTOWY. „Młody Lotnik”. 6/1925, s. 4-5, marzec 1925. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.
1 2 D-1 "Cykacz", 1925. samolotypolskie.pl. [dostęp 2019-11-26]. (pol.).

Bibliografia

Album dziesięciolecia lotnictwa polskiego. Poznań: Lotnik, 1930. OCLC 751101296.
A. Glass, K. Cieślak, Barwa w lotnictwie polskim, zeszyt 1 - Samoloty i szybowce do 1939 roku, 1985, WKiŁ, Warszawa
Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1976, s. 120-122. OCLC 749758298.
Witold Rychter: Skrzydlate wspomnienia. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1980, s. 352. OCLC 830198483.

[1] Nowy płatowiec sportowy. „Młody Lotnik”. 1/1924, s. 8, październik 1924. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

[glass-2] 1 2 3 Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1976, s. 120-122. OCLC 749758298.

[10l-3] 1 2 Album dziesięciolecia lotnictwa polskiego. Poznań: "Lotnik", 1930, s. 259-260. OCLC 751101296.

[4] W. Zalewski: Pierwszy polski płatowiec sportowy J. Dąbrowskiego. „Młody Lotnik”. 4-5/1925, s. 16-17, 15 marca 1925. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

[CITEREFRychter198046-5] 1 2 Rychter 1980 ↓, s. 46.

[6] Z. Troniewski: JAK WYGLĄDA PIERWSZY POLSKI SAMOLOT SPORTOWY. „Młody Lotnik”. 6/1925, s. 4-5, marzec 1925. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

[sam-7] 1 2 D-1 "Cykacz", 1925. samolotypolskie.pl. [dostęp 2019-11-26]. (pol.).