Dagesz

Dagesz
Ilustracja
Informacje podstawowe
Podstawowy alfabet

hebrajski

Pochodzenie
Znak diakrytyczny

kropka

Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Dagesz (דָּגֵשׁ) – znak diakrytyczny używany w alfabecie hebrajskim (zarówno w hebrajskim biblijnym jak i współczesnym). Występuje w formie kropki umieszczonej w środku litery, może pojawić się w dowolnym znaku z wyjątkiem ר (resz), ע (ajin), ח (chet), ה (he) oraz א (alef), jednak we współczesnej wymowie ma wpływ na wymowę jedynie w przypadku liter פ (pe), כ (kaf) i ב (bet).

Dagesz dzieli się na dwa typy: dagesz chazak/forte oraz dagesz kal/lene. Pierwszy z nich został opracowany przez Elię Lewitę, natomiast drugi przez francuskiego rabina Dawida Kimhi.

Wymowa nowohebrajska

Źródła:
z dagesz bez dagesz
litera wymowa litera wymowa
בּ b ב w
כּ ךּ k כ ך ch
פּ ףּ p פ ף f

Dagesz chazak (dāgēš forte)

Dagesz chazak może wystąpić w dowolnej literze z wyjątkiem ר (resz), ע (ajin), ח (chet), ה (he) oraz א (alef), jednak tylko wtedy, gdy dana litera jest poprzedzona literą z nikudem i nie jest ostatnia w danym wyrazie. Gdy dagesz jest poprzedzony znakiem szwa, występuje wówczas dagesz kal.

Dagesz chazak dzieli się na następujące typy:

Spółgłoski z dagesz chazak, po którym następuje szwa, mogą utracić dagesz, szczególnie w przypadku spółgłosek ו (waw), י (jod), ל (lamed), מ (mem), נ (nun) i ק (kof).

Dagesz kal (dāgēš lene)

Dagesz kal dotyczy liter begadkepat(inne języki), czyli znaków ב (bet), ג (gimel), ד (dalet), כ (kaf), פ (pe), ת (taw). Występuje w danych przypadkach: