Daniel Konarzewski

Daniel Konarzewski
Ilustracja
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia

21 sierpnia 1871
Petersburg

Data i miejsce śmierci

3 kwietnia 1935
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Litwy Środkowej
Wojsko Polskie

Jednostki

Generalny Inspektor Sił Zbrojnych

Stanowiska

inspektor armii

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa
powstanie wielkopolskie
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

podpis
Odznaczenia
Daniel Konarzewski
Data i miejsce urodzenia

21 sierpnia 1871
Petersburg

Data i miejsce śmierci

3 kwietnia 1935
Warszawa

Kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych
Okres

od 16 grudnia 1930
do 29 marca 1931

Poprzednik

Józef Piłsudski

Następca

Tadeusz Kasprzycki

Gen. Daniel Konarzewski i sztab 14 DP. Wojna polsko-bolszewicka 1920

Daniel Konarzewski h. Pobóg (ur. 9 sierpnia?/21 sierpnia 1871 w Petersburgu, zm. 3 kwietnia 1935 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, I wiceminister spraw wojskowych i szef Administracji Armii, uczestnik wojen: rosyjsko-japońskiej, I światowej, polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej oraz powstania wielkopolskiego.

Życiorys

Młodość

Był synem Daniela, ziemianina i carskiego generała, i Haliny z von Millerów. Po ukończeniu II Korpusu Kadetów w Moskwie, wstąpił do 1 Pawłowskiej Szkoły Wojskowej w Petersburgu. 6 sierpnia 1890 awansowany został na podporucznika i przydzielony do Izmaiłowskiego Pułku Gwardii, gdzie kolejno dowodził oddziałem zwiadowczym, kompanią oraz batalionem. W czasie służby wojskowej studiował prawo na Uniwersytecie Petersburskim (pięć semestrów), a następnie w Petersburskim Instytucie Archeologicznym. W latach 1904–1905 jako ochotnik w stopniu kapitana uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1907 zwolniony został, na własną prośbę, do rezerwy w stopniu pułkownika i zajął się gospodarowaniem w rodzinnym majątku.

Wielka Wojna

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej i wyznaczony na stanowisko dowódcy 363. Pułku Piechoty, a następnie 89. Brygady Piechoty i 11. Brygady Inżynieryjno-Technicznej. W 1917 na froncie niemieckim został awansowany na pułkownika. Po rewolucji 1917 brał udział w formowaniu I Korpusu Polskiego na terenie Rosji, gdzie dowodził Legią Rycerską, a następnie brygadą w 1 Dywizji Strzelców Polskich. W 1918 pod Toszczycą został kontuzjowany w walkach z bolszewikami. Po rozwiązaniu I Korpusu Polskiego w maju 1918 osiadł we własnym majątku – Punżanki (poczta Podbrodzie, woj. wileńskie) na Litwie.

II Rzeczpospolita

Po odzyskaniu niepodległości, w listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. 19 stycznia 1919 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich, późniejszego 55 Poznańskiego Pułku Piechoty. 23 maja 1919 został mianowany na stopień generała brygady. Dowodził Grupą Wojsk Wielkopolskich (z którą przeprowadził akcję „Odsiecz Lwowa”), I Brygadą w 1 Dywizji Strzelców Wielkopolskich, 1 Dywizją Strzelców Wielkopolskich (IX 1919 – 20 IV 1921), Okręgiem Generalnym „Białystok” (od 20 IV 1921). 12 sierpnia 1920, 14. Dywizja Piechoty wraz z Konarzewskim weszła w skład 4. Armii, która 16 sierpnia wzięła udział w zwycięskiej kontrofensywie znad Wieprza. Ponadto uczestniczył w „bitwie niemeńskiej” oraz w pościgu za Armią Czerwoną.

Po zakończeniu działań wojennych z bolszewikami planował przejść w stan spoczynku, lecz nie uzyskał zgody. Następnie został mianowany dowódcą Okręgu Generalnego Białystok (później Dowództwo Okręgu Korpusu Nr III w Białymstoku). Następnie został zastępcą dowódcy gen. Lucjana Żeligowskiego, a później dowódcą Grupy Operacyjnej „Bieniakonie” w strukturze Wojsk Litwy Środkowej. Kolejnym stanowiskiem w jego karierze wojskowej było Dowództwo Okręgu Korpusu nr III w Grodnie. Po wykonaniu zjednoczenia wojsk Litwy Środkowej ze strukturami WP, 15 listopada 1922 przeszedł w stan spoczynku i zamieszkał w swoim majątku.

Na mocy dekretu prezydenta Stanisława Wojciechowskiego z 19 sierpnia 1923, został przywrócony do służby, a następnie mianowany dowódcą Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie, gdzie pełnił służbę do 14 grudnia 1925.

31 marca 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego, awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 6. lokatą w korpusie generałów. 14 grudnia 1925 został mianowany szefem Administracji Armii, a w lipcu 1926 – I wiceministrem spraw wojskowych i szefem Administracji Armii. 15 grudnia 1930, w związku z wyjazdem marszałka Polski Józefa Piłsudskiego na urlop wypoczynkowy, na Maderę, Prezydent RP powierzył mu kierownictwo Ministerstwa Spraw Wojskowych od wtorku 16 grudnia 1930. W niedzielę 29 marca 1931 w Gdyni przekazał obowiązki Józefowi Piłsudskiemu, który powrócił do kraju na pokładzie kontrtorpedowca ORP „Wicher”.

Kaplica Konarzewskich w Punżankach

2 czerwca 1931 został zwolniony ze stanowiska I wiceministra spraw wojskowych i szefa Administracji Armii i mianowany inspektorem armii z siedzibą w Warszawie.

Zmarł 3 kwietnia 1935 o godz. 8.00 w Warszawie na zawał serca. Początkowo został pochowany na cmentarzu parafialnym w Balingródku, lecz po wzniesieniu kaplicy rodziny Konarzewskich pw. świętych Kazimierza i Wincentego w Punżankach, jego zwłoki zostały do niej przeniesione. Oprócz generała, w grobowcu spoczywają żona, syn oraz córka.

Życie prywatne

Żoną generała była Wincenta Prewisz-Kwinto, która była pierwszą przewodniczącą Zarządu Naczelnego Stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa” (1925–1927), w 1926 odznaczona papieskim orderem Pro Ecclesia et Pontifice za zasługi przy stworzeniu kaplicy w Korpusie Kadetów we Lwowie i za opiekę nad nią, zmarła 24 marca 1933. Z tego małżeństwa na świat przyszła czwórka dzieci: Ryszard, Halina, Maria i Grzegorz.

16 stycznia 1929 o godz. 17.00 w kościele archikatedralnym Św. Jana w Warszawie Halina Konarzewska, córka generała Daniela Konarzewskiego i Wincenty Prewysz-Kwintów Konarzewskiej, zawarła związek małżeński z Włodzimierzem Łaszkiewiczem, właścicielem majątku Daukszyszki, w gminie Soły, powiatu oszmiańskiego.

Ordery i odznaczenia

Kościół w Balingródku

W literaturze

Gen. Daniel Konarzewski występuje jako jedna z postaci w powieści Nadberezyńcy Floriana Czarnyszewicza.

Przypisy

  1. ↑ Daniel Konarzewski h. Pobóg (pol.) [dostęp 2011-11-08].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Aleksander Smoliński, Daniel Konarzewski (1871-1935), [w:] Zbigniew Girzyński, Jarosław Kłaczkow, Wojciech Piasek (red.), Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1939, wyd. pierwsze, Warszawa: Instytut De Republica, 2023, s. 320-322, ISBN 978-83-67253-59-8.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Kolekcja ↓, s. 48.
  4. ↑ Daniel Konarzewski [online], PORTAL 1920 [dostęp 2025-11-27].
  5. ↑ Dekret Nr L. 2828 Naczelnego Wodza z 20 IV 1921 r., Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 18 z dnia 7 V 1921, pkt 675
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923, s. 529.
  7. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 32 z 02.04.1924 r.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 135 z 22 grudnia 1925, s. 729.
  9. ↑ Wyjazd Marszałka Piłsudskiego na urlop wypoczynkowy, Kierownictwo M.S.Wojsk. na czas nieobecności p. Marszałka Piłsudskiego p. Prezydent Rzplitej poruczył gen. Konarzewskiemu, „Polska Zbrojna” Nr 343 z 16 grudnia 1930 roku, s. 1.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931, s. 224.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935, s. 101.
  12. 1 2 Kolekcja ↓, s. 56-57.
  13. ↑ W Punżankach żyje pamięć o generale Danielu Konarzewskim [online], zw.lt, 10 listopada 2017 [dostęp 2025-11-27].
  14. ↑ Artur Ochał: Stowarzyszenie „Rodzina Wojskowa”. muzeumsg.strazgraniczna.pl. [dostęp 2022-06-08].
  15. 1 2 Historia. rodzinawojskowa.pl. [dostęp 2015-03-25].
  16. ↑ Wiadomości bieżące. Z miasta. „Kurier Warszawski”, s. 7, Nr 122 z 5 maja 1926.
  17. ↑ „Polska Zbrojna” Nr 84 z 25 marca 1933 r. s. 2, 5.
  18. ↑ „Polska Zbrojna”, Nr 16 z 16 stycznia 1929 r. s. 6
  19. ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2863 z 13 kwietnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 16, poz. 561)
  20. ↑ Kolekcja ↓, s. 9.
  21. ↑ M.P. z 1926 r. nr 259, poz. 726 „za wybitne zasługi na polu organizacji i administracji armji”.
  22. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 54 z 23.12.1926 r.
  23. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 25.
  24. ↑ Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 119 „w uznaniu zasług położonych dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu organizacji wojskowej”.
  25. ↑ Monitor Polski Nr 298 z 31 grudnia 1921, s. 3 [online], polona.pl [dostęp 2025-04-24] (pol.).
  26. ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1936 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 35, poz. 1763)
  27. ↑ M.P. z 1924 r. nr 192, poz. 594 „za pełną poświęcenia i z narażeniem życia niesioną pomoc ofiarom wybuchu w Cytadeli warszawskiej w dniu 13 października 1923 r. oraz za ratowanie zagrożonego mienia państwowego”.
  28. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 12 z 03.03.1926 r.
  29. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 50.
  30. 1 2 Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 19 z 12.12.1929 r., s. 360–361.
  31. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 4 z 1935 , s. 19.
  32. ↑ Kolekcja ↓, s. 57.
  33. ↑ Fred Puss (red.), Eesti tänab 1919–2000, Tallinn: Eesti Vabariigi Riigikantselei, 2000, s. 153, ISBN 9985-60-778-3 [dostęp 2014-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-27] (est.).
  34. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 16 z 12.04.1926 r.
  35. ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208)

Bibliografia

Linki zewnętrzne