| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: językoznawstwo polonistyczne | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja | |
| Profesura | |
| Polska Akademia Nauk | |
| Status |
członek Komitetu Językoznawstwa PAN |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
Danuta Antonina Buttler (Danuta Buttlerowa; ur. 18 września 1930 w Radomiu, zm. 2 marca 1991 w Warszawie) – językoznawczyni, polonistka i dydaktyczka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Wydziałem Dziennikarstwa i Wydziałem Filologii Polskiej, organizatorka i pierwsza kierowniczka polonistyki białostockiej (1969–1971), czyli późniejszego Instytutu Filologii Polskiej (1980) białostockiej filii UW (od 1993 r. będącej już Uniwersytetem w Białymstoku).
Uzyskała magisterium na Uniwersytecie Warszawskim, tu też doktoryzowała się pod kierunkiem Witolda Doroszewskiego, na podstawie pracy Polski dowcip językowy (1964 r.), tu uzyskała stopień doktora habilitowanego (1969 r., za rozprawę Innowacje składniowe we współczesnej polszczyźnie). Była członkiem komisji Międzynarodowego Komitetu Slawistów, uczestniczyła jako członek w pracach Komitetu Językoznawstwa PAN, brała udział w pracach licznych komisji uniwersyteckich i ministerialnych. Na Uniwersytecie Warszawskim pracowała przez 35 lat: Była asystentem w Zakładzie Stylistyki i Kultury Języka Wydziału Dziennikarstwa (1953–1958), asystentem i adiunktem w Katedrze Języka Polskiego (do r. 1969), docentem, profesorem nadzwyczajnym (od 1979 r.) i zwyczajnym (od 1986 r.) w Instytucie Języka Polskiego. Kierowała Zakładem Leksykologii i Kultury Języka IJP UW, była prodziekanem (1976–1978), a następnie dziekanem (1979–1981) Wydziału Polonistyki UW.
Przez ostatnich 5 lat życia redagowała „Poradnik Językowy”, a wcześniej przez kilkanaście lat współredagowała „Przegląd Humanistyczny”. Za działalność naukową i dydaktyczną została wyróżniona wieloma nagrodami Rektora UW, trzykrotnie resortową nagrodą ministra oraz Nagrodą im. Witolda Doroszewskiego (1987). Była odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1978) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1980).
Autorka prac z zakresu leksykologii, fonologii, kultury języka polskiego a szczególnie książek dotyczących współczesnej polszczyzny, w tym analiz mogących być dzisiaj uznane za pierwsze opisy kognitywne czy semantyczno-składniowe (Innowacje składniowe we współczesnej polszczyźnie). Autorka ponad 250 prac naukowych. Najwięcej prac poświęciła leksykologii współczesnej (m. in. problem homonimii w języku polskim, koncepcja pola znaczeniowego) i historycznej (m. in. problem zmian semantycznych, problem zapożyczeń niemieckich i rosyjskich w polszczyźnie). Znawczyni polszczyzny XIX-wiecznej w zakresie słownictwa i frazeologii. Wiele artykułów opublikowała w „Poradniku Językowym”. Jest autorką pionierskiego artykułu Koncepcje pola znaczeniowego, opublikowanego w 1967 roku w „Przeglądzie Humanistycznym”. Jako pierwsza w Polsce upowszechniła teorię walencji. Wiele prac materiałowych i metodologicznych poświęciła nauczaniu języka polskiego jako obcego (np. Z metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, 1971). Zajmowała się językiem polskich pisarzy, m.in. K. I. Gałczyńskiego i S. Żeromskiego.