Daria Trafankowska

Daria Trafankowska
Daria Trafankowska-Dziki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

5 stycznia 1954
Poznań

Data i miejsce śmierci

9 kwietnia 2004
Warszawa

Zawód

aktorka

Współmałżonek

Waldemar Dziki

Lata aktywności

1976–2004

Daria „Duśka” Trafankowska (ur. 5 stycznia 1954 w Poznaniu, zm. 9 kwietnia 2004 w Warszawie) – polska aktorka telewizyjna i teatralna, lektorka, prezenterka telewizyjna i dziennikarka radiowa.

Daria Trafankowska
Grób Darii Trafankowskiej na cmentarzu Powązkowskim
Skwer Duśki Trafankowskiej w dzielnicy Śródmieście w Warszawie

Życiorys

Rodzina i edukacja

Była córką Janusza Trafankowskiego i jego żony, Krystyny z domu Antoniewskiej. Jej matka była aktorką i spikerką radiową, a ojciec zajmował się sitodrukiem.

Ukończyła XVII Liceum Ogólnokształcące im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Warszawie. Była absolwentką Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi; w 1979 obroniła pracę dyplomową o teatrze Andrzeja Wajdy. W trakcie studiów otrzymała nagrodę Srebrnej Ryby dla najzdolniejszej studentki wydziału aktorskiego od dziekana Jana Rybkowskiego.

Kariera zawodowa

Jako aktorka zadebiutowała główną rolą w oświatowym filmie inscenizowanym Jadwigi Żukowskiej O dzieciach niejadkach (1961) u boku Mieczysława Pawlikowskiego. W okresie nastoletnim była redaktorką czasopisma harcerskiego „Na Przełaj” i należała do Klubu Młodych Autorów. Przez dwa lata występowała w łódzkim teatrze pantomimy.

Wystąpiła w filmie Jerzego Kołodziejczyka Anioły pod choinką (1975). Następnie zagrała główne role w filmach: Właśnie o miłości (1977) Juliusza Janickiego i Zdjęcia próbne (1977) Agnieszki Holland. Została także obsadzona w roli matki głównego bohatera niemieckiego dramatu wojennego Volkera Schlöndorffa Blaszany bębenek (1979), ale ostatecznie nie zagrała w tym filmie, bo nie uzyskała na czas paszportu. W latach 70. zagrała także drugoplanową rolę w serialu Polskie drogi (1977) i dramacie Krzysztofa Zanussiego Spirala (1978).

Po ukończeniu studiów była adeptką w Teatrze im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie. Następnie występowała w teatrach warszawskich: Narodowym (do 1983), Powszechnym (od 1983; debiut: tytułowa rola w spektaklu Iwona, księżniczka Burgunda) i Komedia. Grała Gruszeńkę w spektaklu Bracia Karamazow (reż. Ingold Wildenauer) w Schauspielhaus w Zurychu.

Kilkukrotnie wystąpiła w produkcjach wyreżyserowanych przez jej męża, Waldemara Dzikiego; zagrała matki głównych bohaterów filmów: Cudowne dziecko (1987) i Życie za życie. Maksymilian Kolbe (1991) oraz główną rolę w spektaklu Teatrze Telewizji Dwoje na huśtawce (1990).

W 1993 wraz z przyjaciółką, Renatą Berger, założyła agencję scenariuszowo-artystyczną „Axis & Plot”.

W latach 1995–2000 wspólprowadziła (z Januarym Brunovem) teleturniej matematyczny dla dzieci Szalone liczby w TVP2. W latach 90. zdobyła powszechną rozpoznawalność dzięki roli siostry oddziałowej Danuty Dębskiej w serialu Na dobre i na złe w TVP2.

Zmarła na raka trzustki. 15 kwietnia 2004 została pochowana w Warszawie na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 207-4-5).

Życie prywatne

W okresie licealnym była związana z historykiem Krzysztofem Skupieńskim. Rozwiedziona z reżyserem Waldemarem Dzikim, z którym miała syna, Wita (ur. 17 sierpnia 1980).

Upamiętnienie

Od 2009 jest patronką jednego ze skwerów w Warszawie.

Role teatralne

Role filmowe i telewizyjne

Polski dubbing

Przypisy

  1. ↑ Daria Trafankowska w bazie filmpolski.pl
  2. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 13, 23, 26.
  3. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 13, 23, 34–35.
  4. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 39, 49.
  5. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 12, 15.
  6. 1 2 Karolak 2004 ↓, s. 15.
  7. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 11–12.
  8. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 44, 48.
  9. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 140–141.
  10. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 17.
  11. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 12.
  12. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 12–13.
  13. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 54.
  14. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 15, 64, 87, 170, 182, 186.
  15. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 207–209.
  16. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 14.
  17. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 14–15.
  18. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 71, 73–74.
  19. ↑ AR: Retro telewizja. "Szalone liczby": tylko Trafankowska tak potrafiła mówić o matematyce. wp.pl, 2014-12-13. [dostęp 2024-03-28]. (pol.).
  20. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 11.
  21. ↑ Jan Stradowski, Słodki zabójca [online], Wprost, 27 lutego 2005 [dostęp 2025-02-21].
  22. ↑ "Za bary z raczyskiem". Daria Trafankowska: życie, mąż, choroba, wspomnienia [online], Kobieta Onet, 4 stycznia 2021 [dostęp 2025-02-21].
  23. ↑ Cmentarz Stare Powązki: Daria Trafankowska, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-05-24].
  24. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 44, 54–55.
  25. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 18, 21.
  26. ↑ „Tygodnik „Życie na Gorąco””. 22/2016, s. 32-33, 2 czerwca 2016. Warszawa: Wydawnictwo Bauer. ISSN 1232-8944.
  27. ↑ Karolak 2004 ↓, s. 219.
  28. ↑ Ulice Twojego Miasta; Skwer Duśki Trafankowskiej [online], www.ulicetwojegomiasta.pl [zarchiwizowane z adresu 2012-07-18] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne