Densztedia

Densztedia
Ilustracja
Dennstaedtia bipinnata
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

telomowe

Gromada

naczyniowe

Klasa

paprocie

Podklasa

paprotkowe

Rząd

paprotkowce

Rodzina

denstediowate

Rodzaj

densztedia

Nazwa systematyczna
Dennstaedtia Bernh.
J. Bot. (Schrader) 1800(2): 124 (1801)
Typ nomenklatoryczny

D. flaccida (J. G. A. Forster) Bernhardi

Synonimy
  • Adectum Link
  • Coptidipteris Nakai & Momose
  • Costaricia Christ
  • Emodiopteris Ching & S.K.Wu
  • Litolobium Newman
  • Paradennstaedtia Tagawa
  • Patania C.Presl
  • Sitobolium Desv.

Densztedia (Dennstaedtia Bernh.) – rodzaj paproci z rodziny denstediowatych Dennstaedtiaceae. Obejmuje 57 gatunków. Są to szeroko rozprzestrzenione w świecie rośliny, spotykane głównie w strefie międzyzwrotnikowej poza kontynentalną Afryką. Zasięg rodzaju obejmuje oba kontynenty amerykańskie od środkowego Chile i północnej Argentyny, poprzez Amerykę Środkową po Teksas oraz wschodnią część Ameryki Północnej od Florydy po Ontario i Quebec na północy. Rośliny te rosną w południowej i wschodniej Azji od Pakistanu po Rosyjski Daleki Wschód, a poprzez Archipelag Malajski sięgają do wschodniej Australii. Rosną poza tym na Madagaskarze. Opisywane są jako rośliny bardzo ekspansywne, często porastają rozległe przestrzenie na ubogich siedliskach. Są to paprocie naziemne, czasem zasiedlające też szczeliny skalne, rosnące na nasłonecznionych skałach i w cienistych lasach.

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne (zwłaszcza densztedia szorstkowłosa D. hirsuta, densztedia punktowana D. punctilobula i Dennstaedtia wilfordii). Dennstaedtia glauca wykorzystywana jest w Peru jako nawóz zielony.

Nazwa rodzajowa upamiętnia niemieckiego botanika – Augusta Dennstaedta (1776–1826).

Morfologia

Odcinek liścia Dennstaedtia wilfordii od spodu, z kupkami zarodni
Pokrój i kłącze
Paprocie z kłączem podziemnym, długim lub krótkim, często tworzące mniej lub bardziej rozległe kolonie. Kłącze pokryte jest czerwonobrązowymi, wielokomórkowymi, zwykle sztywnymi włoskami, nigdy zaś łuskami.
Liście
Wyrastają z kłącza zwykle w odstępach, czasem gęsto skupione, są łukowato wygięte lub proste. Osiągają od 0,4 do 3 m długości. Ogonki liściowe są nagie lub (częściej) owłosione, na przekroju wiązki przewodzące układają się w kształcie litery U lub O. Blaszki są 2–4-krotnie pierzaste, w ogólnym zarysie są lancetowate, jajowate lub trójkątne. Końcowe odcinki liści są lancetowate lub jajowate, ząbkowane do wcinanych. Wiązki w blaszce są wolne, pierzaste, nie sięgają brzegu blaszki i często są maczugowato rozszerzone na końcach.
Zarodnie
Zebrane w koliste kupki zarodni tworzące się na końcach wiązek przewodzących, okryte miseczkowatą zawijką.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów z rodziny denstediowatych Dennstaedtiaceae. Jest rodzajem problematycznym taksonomicznie – w tradycyjnym ujęciu nie jest to takson monofiletyczny.

Wykaz gatunków