 | |||
| Autor | |||
|---|---|---|---|
| Tematyka | |||
| Typ utworu | |||
| Wydanie oryginalne | |||
| Miejsce wydania | |||
| Język |
łaciński | ||
| Wydawca |
Libreria Editrice Vaticana | ||
| |||
Dilexit nos (z łac. Umiłował nas) – ostatnia encyklika papieża Franciszka wydana 24 października 2024 o podtytule O miłości ludzkiej i Bożej Serca Jezusa Chrystusa.
Papież w tej encyklice zachęca do odnowienia autentycznej pobożności w duchowości Najświętszego Serca, łącząc to wezwanie z współczesnymi zagadnieniami społecznymi oraz pilnymi wyzwaniami współczesności.
Encyklika wpisuje się w serię encyklik papieskich poświęconych Najświętszemu Sercu Jezusa, takich jak Annum Sacrum Leona XIII, Miserentissimus Redemptor Piusa XI oraz Haurietis aquas Piusa XII, będąc pierwszą encykliką w całości poświęconą Najświętszemu Sercu Jezusa wydaną po soborze watykańskim II.
W przeciwieństwie do trzech poprzednich encyklik Franciszka, skupiających się na aspektach społeczno-politycznych, była to pierwsza encyklika tego papieża o wymiarze głównie teologicznym.
Encyklika składa się ze wstępu i z pięciu rozdziałów, o podtytułach:
Papież wzywa do powrotu do serca w świecie, który proponuje aby stać się nienasyconymi konsumpcjonistami i niewolnikami mechanizmów rynku. Wyjaśnia także, że pod pojęciem serce rozumie rdzeń i syntezę człowieka oraz element, który go spaja.
Omawia również zagadnienia serca (jako metafory autentyczności) w filozofii świeckiej, polemizując ze współcześnie rozumianym prawdziwym życiem jako podążaniem za własnymi pragnieniami. Pisze, że we współczesnych nurtach filozoficznych pomijana jest rola serca na rzecz rozumu, woli i wolności, w efekcie czego ma tworzyć się społeczeństwo coraz bardziej zdominowane przez narcyzm i autoreferencyjność. Zauważa, że również w filozofii chrześcijańskiej, pod wpływem filozofii greckiej, serce było uważane za coś niższego od intelektu i woli.
Nawiązuje także do głośnej w okresie wydania encykliki kwestii sztucznej inteligencji, twierdząc, że jeżeli AI zyska intelekt i samoświadomość, to serce (w rozumieniu tworzenia dla samego piękna i czułości na ludzką krzywdę) będzie tym, czym będzie odróżniał się od niej człowiek.
Papież omawia gesty miłosierdzia Chrystusa, opisane w Piśmie Świętym.
W tym rozdziale papież przypomina nauczanie Kościoła o Najświętszym Sercu Jezusa, nawiązując do encykliki Haurietis aquas Piusa XII oraz tekstów Benedykta XVI. Wzywa do odnowienia nabożeństwa do Serca Jezusa jako przeciwwagę dla promowanych w społeczeństwach duchowości bez ciała.
Papież wymienia świętych i ich nauczenie odnośnie do tematu encykliki. Wśród nich są m.in.: Augustyn z Hippony, Franciszek Salezy, Klaudiusz de la Colombière, Karol de Foucauld, Teresa z Lisieux, Piotr Faber, Ignacy Loyola, Jan Paweł II, Małgorzata Maria Alacoque czy Faustyna Kowalska. Nawiązuje także do pobożności ludowej, w której obronie staje.
W tym rozdziale papież omawia przełożenie pobożności do Serca Chrystusa na wymiar społeczny.
Encyklikę kończy modlitwa do Najświętszego Sercu Jezusa.
Encyklika zawiera niewiele odniesień do dokumentów Soboru Watykańskiego II, natomiast znajdują się tam nawiązania do myśli mistyków i świętych, którzy doświadczyli osobistych objawień, a także papieży, zwłaszcza przedsoborowych: Leona XIII, Piusa XI czy Piusa XII. Między innymi dlatego została ona pozytywnie odebrana zarówno wśród liberalnych, jak i konserwatywnych katolików, którzy docenili przedstawienie w niej tradycyjnego nauczania Kościoła.
Podczas konferencji prasowej prezentującej encyklikę abp Bruno Forte powiedział, że encyklika w głęboki sposób wyraża istotę i motywację całej posługi i nauczania papieża Franciszka oraz stanowi klucz do zrozumienia magisterium tego papieża. Forte nazwał encyklikę niezwykle aktualną ze względu na zwrócenie uwagi na centralne miejsce miłości Boga w Jezusie Chrystusie i na dramatyczne wyzwania obecnych czasów.