Diugoniowate

Diugoniowate
Dugongidae
J.E. Gray, 1821
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – diugoń przybrzeżny (Dugong dugon)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

(bez rangi) Atlantogenata
Nadrząd

afrotery

Rząd

brzegowce

Rodzina

diugoniowate

Typ nomenklatoryczny

Dugong Lacépède, 1799

Synonimy
  • Halitherida Carus, 1868
  • Halitheriidae: Gill, 1872
  • Halitheriinae: Abel, 1913
  • Archaeosireninae Abel, 1914
  • Eotherioidinae Kretzoi, 1941
  • Metaxytheriinae Kretzoi, 1941
  • Prototheriidae Kretzoi, 1941
  • Halianassinae Reinhart, 1959
Podrodziny

2 podrodziny – zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

Diugoniowate (Dugongidae) – rodzina morskich ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Jedyny żyjący współcześnie gatunek tej rodziny – diugoń przybrzeżny (Dugong dugon) – występuje w wodach tropikalnych u wybrzeża wschodniej Afryki, Azji, Australii i Nowej Gwinei. Syrena morska (†Hydrodamalis gigas) została wytępiona w XVIII wieku. Gatunki kopalne znane są ze szczątków pochodzących z eocenu. Osiągały do 7 m długości.

Charakterystyka

Diugoń

Płetwa ogonowa diugoniowatych ma półksiężycowate wycięcie w środku. Kończyny przednie są przekształcone w płetwy bez szczątków kopytek. W szkielecie występuje 7 kręgów szyjnych. Uzębienie różni się u poszczególnych gatunków. Diugonie, w przeciwieństwie do manatów, które odżywiają się zarówno trawą morską jak i mieszaniną prawdziwych traw (Graminae), spasają wyłącznie podmorskie łąki trawy morskiej, która z trawą sensu stricto nie ma nic wspólnego. Jest to mieszanka wodnych roślin okrytozalążkowych o małej zawartości krzemionki. Diugonie poruszają się wolno w ciepłych i płytkich wodach, dzięki czemu oszczędzają energię i odżywiają się pędami wodnych roślin, które są bogate w węglowodany. Żerują nocą, na głębokości 1–12 m. Ich przednie kończyny są krótsze niż kończyny manatów, nie występują na nich charakterystyczne dla manatów szczątkowe kopytka. Różnią się również kształtem płetwy ogonowej.

Diugonie do późnego miocenu występowały u zachodnich wybrzeży Atlantyku i Morza Karaibskiego, zwykle jednak nie zasiedlając estuariów, gdzie o prawdziwą trawę morską było trudniej. W tym samym czasie manaty posiadły już prawdopodobnie umiejętność korzystania z różnych roślin przybrzeżnych (traw) i zaczęły wypierać słabiej dostosowane diugonie. Być może była to jedna z przyczyn wymarcia diugoniów karaibskich z Atlantyku i Karaibów. Obecnie występują wyłącznie w tropikalnej strefie Oceanu Indyjskiego i Spokojnego.

Systematyka

Do rodziny należą następujące podrodziny:

Opisano również rodzaje wymarłe nie klasyfikowane w żadnej z powyższych podrodzin: