Don Lawrence

Don Lawrence
Ilustracja
Don Lawrence (1990)
Imię i nazwisko

Donald Southam Lawrence

Data i miejsce urodzenia

17 listopada 1928
Londyn

Data i miejsce śmierci

29 grudnia 2003
Londyn

Dziedzina sztuki

komiks, ilustracja

Strona internetowa

Don Lawrence, właśc. Donald Southam Lawrence (ur. 17 listopada 1928 w Londynie, zm. 29 grudnia 2003 tamże) – brytyjski rysownik komiksowy. Zyskał międzynarodową sławę dzięki seriom Rozkwit i upadek Imperium Triganu oraz Storm.

Życiorys

Urodził się w Londynie. W czasie II wojny światowej został ewakuowany z miasta i przebywał w różnych częściach Wielkiej Brytanii, zanim osiadł w Crowthorne w hrabstwie Berkshire. Od najmłodszych lat interesował się rysunkiem. Uczęszczał do Borough Polytechnic (obecnie London South Bank University), gdzie studiował sztukę przez cztery lata.

Początki kariery

Karierę zawodową rozpoczął w 1954 w londyńskim studiu Gower Street Studios, należącym do Micka Anglo, twórcy superbohatera Marvelman (później znanego jako Miracleman). Przez cztery lata rysował przygody Marvelmana oraz różne serie westernowe publikowane przez Anglo.

Po sporze z pracodawcą dotyczącym wynagrodzenia, Lawrence odszedł ze studia i rozpoczął współpracę z innymi wydawnictwami – Odhams Press, Amalgamated Press, IPC i Longacre. W tym okresie ilustrował głównie komiksy przygodowe i westerny, takie jak Wells Fargo, Davy Crockett, Daniel Boone, The Wagon Train, Wyatt Earp, Buffalo Bill, Billy the Kid, Pony Express, Blackbow the Cheyenne czy Cheyenne Vengeance.

Gdy „The Sun” – czasopismo, dla którego tworzył epizody Billy the Kid – połączyło się z magazynem „Lion”, Lawrence przeszedł do rysowania komiksów historyczno-przygodowych i fantasy, m.in. Olac the Gladiator, Karl the Viking oraz Maroc the Mighty, do którego scenariusz napisał Michael Moorcock. W kolejnych latach pracował też nad takimi tytułami jak Wrath of the Gods (dla „Boy’s World”), Tarzan (dla „TV Tornado”) czy Eric the Viking (dla „Smash”).

Rozkwit i upadek Imperium Triganu

Przełomowym momentem w karierze Lawrence’a była współpraca z pisarzem Mikiem Butterworthem przy serii Rozkwit i upadek Imperium Triganu (org. The Rise and Fall of the Trigan Empire), publikowanej w magazynach „Ranger” (od 1965) oraz później w „Look and Learn” (do 1974).

Seria, będąca połączeniem science fiction i estetyki starożytnego Rzymu, opowiadała o losach władcy Trigo oraz jego imperium na fikcyjnej planecie Elekton. Fabuła ukazuje zarówno ekspansję i potęgę Imperium Triganu, jak i wewnętrzne konflikty, spiski oraz zagrożenia zewnętrzne, które prowadzą do jego stopniowego upadku. Komiks zdobył olbrzymią popularność w całej Europie, szczególnie w Holandii, gdzie Lawrence stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych twórców komiksowych.

W tym okresie artysta współpracował z agencją Temple Art Agency, dla której tworzył również inne projekty, m.in. Fireball XL5 (dla „TV 21”), Thunderbirds (dla „Joe 90”), Blackbow the Cheyenne (dla „Eagle”) oraz erotyczny komiks Carrie publikowany w magazynie „Mayfair".

Przejście do rynku holenderskiego

W 1974 Lawrence został zaproszony przez holenderskiego wydawcę Oberon do współtworzenia nowego magazynu „Babariba”. Narysował wówczas historię De Zoon van de Jager, jednak pismo ukazało się tylko w jednym numerze.

W 1976 wziął udział w konwencji komiksowej Comics 101 w Londynie – pierwszym wydarzeniu poświęconym twórcom brytyjskich komiksów. Dowiedział się tam, że Rozkwit i upadek Imperium Triganu jest szeroko publikowane w całej Europie, lecz sam nie otrzymuje żadnych honorariów z tytułu jego dystrybucji. W wyniku konfliktu z wydawcą zdecydował się zakończyć współpracę i przyjął propozycję stworzenia nowej serii dla magazynu „Eppo”, wydawanego przez Oberon.

Storm

Od 1977 Lawrence pracował nad swoją drugą znaną serią – Storm, science fiction opowiadającą o astronautach uwięzionych w alternatywnym świecie po katastrofie czasoprzestrzennej. Początkowo scenariusze pisali Brytyjczycy, tacy jak Vince Wernhame, Saul Dunn i Kelvin Gosnell, a później głównie Holendrzy – Martin Lodewijk i Dick Matena.

Storm zyskał ogromną popularność w Holandii, Niemczech i Wielkiej Brytanii dzięki malarskiej, hiperrealistycznej kresce Lawrence’a. Artysta tworzył serię przez 25 lat, aż do przejścia na emeryturę w 2002. Ostatni odcinek powstał we współpracy z jego uczniem, Liamem Sharpem. Po śmierci Lawrence’a kontynuacją cyklu zajęli się Romano Molenaar (rysunki) i Jorg de Vos (kolory).

Choroba i śmierć

W 1995 Lawrence przeszedł nieudaną operację zaćmy, w wyniku której stracił wzrok w prawym oku. Pozbawiony poczucia głębi, musiał opracować alternatywną technikę pracy, ucząc się rysować na nowo. Kolejna operacja w 1999 zakończyła się sukcesem, ale jego ogólny stan zdrowia zaczął się pogarszać. Po zdiagnozowaniu rozedmy płuc artysta zakończył karierę w 2002.

Don Lawrence zmarł 29 grudnia 2003 w wieku 75 lat z powodu rozedmy płuc. Pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny, który do dziś stanowi inspirację dla twórców komiksów realistycznych i malarskich w całej Europie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Don Lawrence [online], lambiek.net, 3 stycznia 2025 [dostęp 2025-10-29] (ang.).
  2. ↑ Paul Gravett, Don Lawrence, „The Guardian”, 21 stycznia 2004, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-10-29] (ang.).
  3. ↑ A. Kurniawan Ulung, Apri Kusbiantoro: Indonesian successor of Don Lawrence – People [online], The Jakarta Post, 2017 [dostęp 2025-10-29] (ang.).
  4. ↑ the rise and fall of the trigan empire volume one [online], dokumen.live [dostęp 2025-10-29] (ang.).
  5. ↑ Przemysław Mazur, „Rozkwit i upadek Imperium Triganu” księga II – recenzja [online], Paradoks, 1 kwietnia 2024 [dostęp 2025-10-29] (pol.).
  6. ↑ British Artist Don Lawrence Dies at 75 [online], CBR, 31 grudnia 2003 [dostęp 2025-10-29] (ang.).
  7. 1 2 Just 75 [online], donlawrence.co.uk [dostęp 2025-10-29] [zarchiwizowane z adresu 2004-06-11] (ang.).

Linki zewnętrzne