Przykładowy przebieg dudnienia (krzywa niebieska) jako złożenie fal o okresach T1 i T2.
Dudnienie – okresowe zmiany amplitudydrgania wypadkowego powstałego ze złożenia dwóch drgań o zbliżonych częstotliwościach. Obserwuje się je dla wszystkich rodzajów drgań, w tym i wywołanych falami.
W roku 1955 A.T. Forrester, R.A. Gudmundsen i P.O. Johnson obserwowali dudnienie światła pochodzącego z dwóch niezależnych źródeł światła widzialnego o prawie identycznej częstotliwości. Uzyskano częstotliwość dudnień w zakresie mikrofal.
dźwięk (drgania) powstający ze złożenia dźwięku odbieranego bezpośrednio i odbitego od poruszającej się powierzchni (wskutek zjawiska Dopplera dźwięk odbity od ruchomej powierzchni jest odbierany jako dźwięk o zmienionej częstotliwości).
Za dudnienie uznaje się także okresowe zmiany amplitudy drgań w układzie dwóch słabo sprzężonych oscylatorów.
Dudnienie drgań harmonicznych
W przypadku dwóch drgań harmonicznych o częstościach i jednakowej amplitudzie, przebieg drgań można opisać funkcjami:
Powstające w wyniku złożenia drganie można traktować jako drganie, którego częstość jest równa średniej arytmetycznej częstości drgań składowych, zaś amplituda zmienia się znacznie wolniej, co można ująć matematycznie:
gdzie:
Funkcja przyjmuje na przemian wartości dodatnie i ujemne. Jej wartość bezwzględna nosi nazwę obwiedni; jest to funkcja zmieniająca się z częstością a zatem równą różnicy częstości składanych drgań (nie zaś połowie tej różnicy).
Efektem fizycznym opisanego sumowania drgań jest to, że zachowują one swój szybkooscylujący charakter (z częstością ), a przy tym ich obwiednia zmienia się powoli w czasie, co dla dźwięku oznacza słyszalną, pulsacyjną modulację głośności z częstością
Wybrane zastosowania
Wykres sumy funkcji sin(x) i sin(0,95x), z zaznaczoną (kolor czarny) obwiednią o postaci 2 cos(0,025x)
Efekt dudnień jest wykorzystywany do:
strojenia instrumentów muzycznych, ponieważ im dwie częstotliwości są sobie bliższe, tym dudnienie jest wyraźniejsze i znika dopiero przy idealnym dobraniu częstotliwości;