Dusznik

Dusznik
	Macroderma
	G.S. Miller, 1906
	; Dusznik australijski (M. gigas)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	rudawkokształtne
Nadrodzina	Rhinolophoidea
Rodzina	lironosowate
Rodzaj	dusznik
	Typ nomenklatoryczny
	Megaderma gigas Dobson, 1880
Gatunki
	5 gatunków (w tym 4 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	5 gatunków (w tym 4 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Dusznik (Macroderma) – rodzaj ssaków z rodziny lironosowatych (Megadermatidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w północno-wschodniej, północnej i północno-zachodniej Australii.

Morfologia

Długość ciała 100–130 mm, ogona brak, długość przedramienia 96–113 mm; masa ciała 130–170 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1906 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller w artykule zatytułowanym Dwanaście nowych rodzajów nietoperzy, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Biological Society of Washington”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) dusznik australijski (N. gigas).

Etymologia

Macroderma: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē ‘wielki’; δερμα derma, δερματος dermatos ‘skóra’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą jeden występujący współcześnie gatunek:

Macroderma gigas (Dobson, 1880) – dusznik australijski

Opisano również gatunki wymarłe z obszarów dzisiejszej Australii:

Macroderma godthelpi Hand, 1985 (miocen)
Macroderma handae K.P. Aplin & Armstrong, 2020 (pliocen lub wczesny plejstocen)
Macroderma koppa Hand, Dawson & Augee, 1988 (wczesny pliocen)
Macroderma malugara Hand, 1996 (miocen).

Przypisy

1 2 G.S. Miller. Twelve new Genera of Bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 84, 1906. (ang.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 96. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 116. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Macroderma. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-06-14].
↑ Ch.M. Francis: Family Megadermatidae (False-vampire Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 193. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 466. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 151.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 79.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-28]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Macroderma Miller, 1906, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-11-03] (ang.).
↑ S.J. Hand. New Miocene megadermatids (Chiroptera: Megadermatidae) from Australia with comments on megader-matid phylogenetics. „Australian Mammalogy”. 8, s. 5–43, 1985. (ang.).
↑ K.N. Armstrong, K.P. Aplin & M. Motokawa. A new species of extinct False Vampire Bat (Megadermatidae: Macroderma) from the Kimberley Region of Western Australia. „Records of the Australian Museum”. 72 (5), s. 163, 2020. DOI: 10.3853/j.2201-4349.72.2020.1732. (ang.).
↑ S.J. Hand, L. Dawson & M. Augee. Macroderma kappa, a new Tertiary species of false vampire bat (Microchiroptera: Megadermatidae) from Wellington Caves, New South Wales. „Records of the Australian Museum”. 40 (6), s. 344, 1988. DOI: 10.3853/j.0067-1975.40.1988.160. (ang.).
↑ S.J. Hand. New Miocene and Pliocene megadermatids (Mammalia, Microchiroptera) from Australia, with comments on broader aspects of megadermatid evolution. „Geobios”. 29 (3), s. 366, 1996. DOI: 10.1016/S0016-6995(96)80038-6. (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[Miller-1] 1 2 G.S. Miller. Twelve new Genera of Bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 84, 1906. (ang.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 96. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 116. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-4] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Macroderma. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-06-14].

[Francis-5] Ch.M. Francis: Family Megadermatidae (False-vampire Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 193. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[amw-6] 1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 466. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=191_151]-7] Jaeger 1959 ↓, s. 151.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=119_79]-8] Jaeger 1959 ↓, s. 79.

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-28]. (ang.).

[zij-10] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Macroderma Miller, 1906, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-11-03] (ang.).

[Hand1985-11] S.J. Hand. New Miocene megadermatids (Chiroptera: Megadermatidae) from Australia with comments on megader-matid phylogenetics. „Australian Mammalogy”. 8, s. 5–43, 1985. (ang.).

[Aplin&Armstrong-12] K.N. Armstrong, K.P. Aplin & M. Motokawa. A new species of extinct False Vampire Bat (Megadermatidae: Macroderma) from the Kimberley Region of Western Australia. „Records of the Australian Museum”. 72 (5), s. 163, 2020. DOI: 10.3853/j.2201-4349.72.2020.1732. (ang.).

[Hand&inni-13] S.J. Hand, L. Dawson & M. Augee. Macroderma kappa, a new Tertiary species of false vampire bat (Microchiroptera: Megadermatidae) from Wellington Caves, New South Wales. „Records of the Australian Museum”. 40 (6), s. 344, 1988. DOI: 10.3853/j.0067-1975.40.1988.160. (ang.).

[Hand1996-14] S.J. Hand. New Miocene and Pliocene megadermatids (Mammalia, Microchiroptera) from Australia, with comments on broader aspects of megadermatid evolution. „Geobios”. 29 (3), s. 366, 1996. DOI: 10.1016/S0016-6995(96)80038-6. (ang.).