Dypsis

*Dypsis*
	; Dypsis lutescens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	arekowce
Rodzina	arekowate
Rodzaj	Dypsis
	Nazwa systematyczna
	Dypsis Noronha ex C. F. P. Martius; Hist. Nat. Palm. 3: 180. Jan 1837
	Typ nomenklatoryczny
	D. forficifolia C. F. P. Martius
Synonimy
	Adelodypsis Becc.; Antongilia Jum.; Chrysalidocarpus H. Wendl.; Dypsidium Baill.; Haplodypsis Baill.; Haplophloga Baill.; Macrophloga Becc.; Neodypsis Baill.; Neophloga Baill.; Phloga Noronha ex Hook. f.; Phlogella Baill.; Trichodypsis Baill.; Vonitra Becc.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Dypsis – rodzaj palm z rodziny arekowatych. Obejmuje ok. 140–145 gatunków roślin występujących na Madagaskarze i przyległych wyspach.

Morfologia

Pokrój: Rodzaj bardzo zróżnicowany morfologicznie. Są to palmy rosnące zwykle kępiasto o kłodzinach wyprostowanych, rzadko rozgałęzionych u nasady, nieuzbrojonych, z wyraźnymi pierścieniami w węzłach, o średnicy nie większej niż 15 cm.
Liście: Zebrane w wyraźny pióropusz. Nasada liścia żółtawa, gładka. Blaszka pierzasto złożona, czasem niepodzielona. Listki lancetowate, ułożone równomiernie, zwykle gęsto na osadce, na końcach ostre.
Kwiaty: Zebrane w rozbudowanych kwiatostanach wiechowatych (z rozgałęzieniami trzeciego stopnia) poniżej pióropusza liści. Kwiaty są jednopłciowe, siedzące i skupione w triady składające się z kwiatu pręcikowego wspartego po bokach dwoma kwiatami słupkowymi. Kwiaty pręcikowe składają się z trzech wolnych działek okółka zewnętrznego i trzech płatków okółka wewnętrznego, u nasady nieco zrośniętych, poza tym z 6 pręcików i płonnego, zredukowanego słupka. Kwiaty słupkowe mają okwiat podobny, ale płatki są całkiem wolne, zamiast pręcików – 6 drobnych prątniczków oraz pojedynczy słupek z trzema znamionami.
Owoce: Żółte, eliptyczne pestkowce z mięsistym mezokarpem. Nasiona owalne.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należy do rodziny arekowatych (Arecaceae) z monotypowego rzędu arekowce (Arecales), kladu jednoliścienne (monocots) w obrębie okrytonasiennych. W rodzinie klasyfikowany jest do podrodziny Arecoideae, plemienia Areceae i podplemienia Dypsidinae

Wykaz gatunków

Dypsis acaulis J.Dransf. in J.Dransf. & H.Beentje, Palms Madagascar: 409 (1995)
Dypsis acuminum (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 211 (1995)
Dypsis albofarinosa Hodel & Marcus, Palms (1999+) 48: 91 (2004)
Dypsis ambanjae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 299 (1995)
Dypsis ambilaensis J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 382 (1995)
Dypsis ambositrae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 195 (1995)
Dypsis ampasindavae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 153 (1995)
Dypsis andapae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 300 (1995)
Dypsis andrianatonga Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 203 (1995)
Dypsis angusta Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 34 (1918)
Dypsis angustifolia (H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 336 (1995)
Dypsis ankaizinensis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 182 (1995)
Dypsis antanambensis Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 368 (1995)
Dypsis aquatilis Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 372 (1995)
Dypsis arenarum (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 215 (1995)
Dypsis baronii (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 198 (1995)
Dypsis basilonga (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 193 (1995)
Dypsis beentjei J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 401 (1995)
Dypsis bejofo Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 146 (1995)
Dypsis bernieriana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 304 (1995)
Dypsis betamponensis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 295 (1995)
Dypsis boiviniana Baill., Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 2: 1164 (1894)
Dypsis bonsai Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 252 (1995)
Dypsis bosseri J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 393 (1995)
Dypsis brevicaulis (Guillaumet) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 323 (1995)
Dypsis cabadae (H.E.Moore) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 219 (1995)
Dypsis canaliculata (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 149 (1995)
Dypsis canescens (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 410 (1995)
Dypsis carlsmithii J.Dransf. & Marcus, Palms 46: 48 (2002)
Dypsis catatiana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 308 (1995)
Dypsis caudata Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 254 (1995)
Dypsis ceracea (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 151 (1995)
Dypsis commersoniana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 236 (1995)
Dypsis concinna Baker, J. Linn. Soc., Bot. 22: 526 (1887)
Dypsis confusa Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 288 (1995)
Dypsis cookei J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 399 (1995)
Dypsis coriacea Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 311 (1995)
Dypsis corniculata (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 280 (1995)
Dypsis coursii Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 230 (1995)
Dypsis crinita (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 361 (1995)
Dypsis curtisii Baker, J. Linn. Soc., Bot. 22: 526 (1887)
Dypsis decaryi (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 187 (1995)
Dypsis decipiens (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 191 (1995)
Dypsis delicatula Britt & J.Dransf., Palms (1999+) 49: 41 (2005)
Dypsis digitata (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 320 (1995)
Dypsis dransfieldii Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 355 (1995)

Dypsis elegans Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 271 (1995)
Dypsis eriostachys J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 291 (1995)
Dypsis faneva Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 257 (1995)
Dypsis fanjana Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 259 (1995)
Dypsis fasciculata Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 37 (1918)
Dypsis fibrosa (C.H.Wright) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 366 (1995)
Dypsis forficifolia Noronha ex Mart., Hist. Nat. Palm. 3: 180 (1838)
Dypsis furcata J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 394 (1995)
Dypsis glabrescens (Becc.) Becc., Palme Madagascar: 16 (1912)
Dypsis henrici J.Dransf., Beentje & Govaerts, Palms (1999+) 50: 184 (2006)
Dypsis heteromorpha (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 198 (1995)
Dypsis heterophylla Baker, J. Linn. Soc., Bot. 22: 552 (1887)
Dypsis hiarakae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 286 (1995)
Dypsis hildebrandtii (Baill.) Becc., Palme Madagascar: 14 (1912)
Dypsis hovomantsina Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 150 (1995)
Dypsis humbertii H.Perrier, Notul. Syst. (Paris) 8: 46 (1939)
Dypsis humblotiana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 221 (1995)
Dypsis ifanadianae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 171 (1995)
Dypsis integra (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 319 (1995)
Dypsis intermedia Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 243 (1995)
Dypsis interrupta J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 327 (1995)
Dypsis jumelleana Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 247 (1995)
Dypsis laevis J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 386 (1995)
Dypsis lanceolata (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 223 (1995)
Dypsis lantzeana Baill., Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 2: 1163 (1894)
Dypsis lanuginosa J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 396 (1995)

Dypsis lastelliana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 175 (1995)
Dypsis leptocheilos (Hodel) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 176 (1995)
Dypsis ligulata (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 178 (1995)
Dypsis linearis Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 35 (1918)
Dypsis lokohoensis J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 350 (1995)
Dypsis louvelii Jum. & H.Perrier, Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 1: 21 (1913)
Dypsis lucens (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 315 (1995)
Dypsis lutea (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 293 (1995)
Dypsis lutescens (H.Wendl.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 212 (1995)
Dypsis mahia Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 296 (1995)
Dypsis malcomberi Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 165 (1995)
Dypsis mananjarensis (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 163 (1995)
Dypsis mangorensis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 264 (1995)
Dypsis marojejyi Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 234 (1995)
Dypsis mcdonaldiana Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 245 (1995)
Dypsis minuta Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 313 (1995)
Dypsis mirabilis J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 345 (1995)
Dypsis mocquerysiana (Becc.) Becc., Palme Madagascar: 15 (1912)
Dypsis monostachya Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 36 (1918)
Dypsis montana (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 303 (1995)
Dypsis moorei Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 354 (1995)
Dypsis nauseosa (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 156 (1995)
Dypsis nodifera Mart., Hist. Nat. Palm. 3: 312 (1849)
Dypsis nossibensis (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 358 (1995)
Dypsis occidentalis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 301 (1995)
Dypsis onilahensis (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 207 (1995)
Dypsis oreophila Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 227 (1995)
Dypsis oropedionis Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 159 (1995)
Dypsis ovobontsira Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 180 (1995)
Dypsis pachyramea J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 404 (1995)
Dypsis paludosa J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 343 (1995)
Dypsis pembana (H.E.Moore) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 219 (1995)
Dypsis perrieri (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 351 (1995)
Dypsis pervillei (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 269 (1995)
Dypsis pilulifera (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 161 (1995)
Dypsis pinnatifrons Mart., Hist. Nat. Palm. 3: 180 (1838)
Dypsis plurisecta Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 35 (1918)
Dypsis poivreana (Baill.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 307 (1995)
Dypsis prestoniana Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 167 (1995)
Dypsis procera Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 33 (1918)
Dypsis procumbens (Jum. & H.Perrier) J.Dransf., Beentje & Govaerts, Palms (1999+) 50: 184 (2006)
Dypsis psammophila Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 216 (1995)
Dypsis pulchella J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 297 (1995)
Dypsis pumila Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 223 (1995)
Dypsis pusilla Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 370 (1995)
Dypsis ramentacea J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 411 (1995)
Dypsis remotiflora J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 331 (1995)
Dypsis rivularis (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 232 (1995)
Dypsis robusta Hodel, Marcus & J.Dransf., Palms (1999+) 49: 129 (2005)
Dypsis sahanofensis (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 290 (1995)
Dypsis saintelucei Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 178 (1995)
Dypsis sanctaemariae J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 264 (1995)
Dypsis scandens J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 255 (1995)
Dypsis schatzii Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 278 (1995)
Dypsis scottiana (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 239 (1995)
Dypsis serpentina Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 206 (1995)
Dypsis simianensis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 317 (1995)
Dypsis singularis Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 242 (1995)
Dypsis soanieranae Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 266 (1995)
Dypsis spicata J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 407 (1995)
Dypsis tanalensis (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 182 (1995)
Dypsis tenuissima Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 315 (1995)
Dypsis thermarum J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 377 (1995)
Dypsis thiryana (Becc.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 282 (1995)
Dypsis thouarsiana Baill., Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 2: 1163 (1894)
Dypsis tokoravina Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 170 (1995)
Dypsis trapezoidea J.Dransf. in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 284 (1995)
Dypsis tsaratananensis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 226 (1995)
Dypsis tsaravoasira Beentje in J.Dransfield & H.Beentje, Palms Madagascar: 154 (1995)
Dypsis turkiiv J.Dransf., Palms 47: 27 (2003)
Dypsis utilis (Jum.) Beentje & J.Dransf., Palms Madagascar: 364 (1995)
Dypsis viridis Jum., Ann. Inst. Bot.-Géol. Colon. Marseille, III, 6(1): 35 (1918)

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-12-18] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-17].
↑ Dypsis Noronha ex Mart.. [w:] Madagascar Catalogue [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-17].
1 2 3 4 5 Dypsis Noroña ex Martius. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-17]. (ang.).
1 2 Dypsis. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-12-17].
↑ Genus: Dypsis Noronha ex Mart.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-17]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-12-18] (ang.).

[ing-3] Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-17].

[4] Dypsis Noronha ex Mart.. [w:] Madagascar Catalogue [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-17].

[america-5] 1 2 3 4 5 Dypsis Noroña ex Martius. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-17]. (ang.).

[tpl-6] 1 2 Dypsis. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-12-17].

[grin-7] Genus: Dypsis Noronha ex Mart.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-17]. (ang.).