Dyshabituacja

Dyshabituacja – powrót reakcji na bodziec bezwarunkowy, wygaszonej wcześniej wskutek wielokrotnego powtórzenia tego bodźca. Dyshabituacja może nastąpić np. wskutek pojawienia się innego rodzaju bodźca w serii bodźców, dla którego wygaszenie nastąpiło.

W 1912 roku amerykański zoolog Samuel Jackson Holmes(inne języki) (1868–1964) zwrócił uwagę na zjawisko dyshabituacji w trakcie badań jeżowców morskich, a w 1933 roku brytyjski psycholog George Humphrey(inne języki) (1889–1966) dowiódł, że dyshabituacja występuje również u niemowląt.

W nowszych opisach zjawisko ujmuje się szerzej jako zwiększenie osłabionej odpowiedzi na bodziec pierwotny po prezentacji innego bodźca; ten drugi bodziec nie musi być silniejszy od pierwotnego, lecz powinien być od niego odmienny (2009). W badaniach eksperymentalnych odróżnia się reakcję na sam bodziec odmienny od właściwej dyshabituacji, czyli wzrostu odpowiedzi po ponownej prezentacji bodźca wcześniej habituowanego (2014).

W literaturze neurobiologicznej zjawisko analizowano m.in. w modelach zwierzęcych; w badaniach na ślimakach morskich z rodzaju Aplysia wykazano, że dyshabituacja może obejmować zarówno odwrócenie habituacji, jak i nałożenie się procesu sensytyzacji (2006).

Zobacz też