Edgar Wallace

Edgar Wallace
Ilustracja
Edgar Wallace
Data i miejsce urodzenia

1 kwietnia 1875
Londyn

Data i miejsce śmierci

10 lutego 1932
Hollywood

Narodowość

brytyjska

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

Powieść kryminalna

podpis

Edgar Wallace (ur. 1 kwietnia 1875 w Londynie, zm. 10 lutego 1932 w Hollywood) – brytyjski pisarz, autor tomu poezji („Songs”, 1895) i licznych, bardzo poczytnych (tłumaczonych na polski) powieści awanturniczo-kryminalnych, np. „The Square Emerald” (1926), „The Terror” (1927), „The Flying Squad” (1928).

Życiorys

Jako nieślubne dziecko aktorki wychowywał się przygarnięty przez rodzinę tragarza. Naukę zakończył w szkole podstawowej. Pracował od 12. roku życia, a w wieku 18 lat zaciągnął się do Royal West Kent Regiment i służył przez 6 lat w Południowej Afryce. Przez krótki czas był korespondentem Daily Mail, ale został zwolniony pod zarzutem zniesławienia. Całe życie pochłonięty był tym, żeby uciec od smutnych przeżyć dzieciństwa i młodości. Marzył o zrobieniu majątku i wejściu do „wielkiego świata”.

Wszystko to nie zapowiadało jego późniejszej popularności jako pisarza i tego, że pozostawi po sobie blisko 170 powieści, 17 sztuk teatralnych i wiele scenariuszy filmowych napisanych w ciągu dwudziestu ośmiu lat.

Jego wielkim sukcesem była już pierwsza powieść Zemsta Sprawiedliwych (The Four Just Men, 1905). To on był autorem scenariusza do filmu King Kong. Był bardzo pracowitym i płodnym pisarzem – używał wyłącznie dyktafonu, a teksty przepisywała maszynistka.

Zdobył ogromną popularność, ale sukcesu finansowego nie odniósł – pozostawił swoim spadkobiercom blisko 150 tysięcy funtów szterlingów długów.

Przed wojną wydano w Polsce 65 jego powieści, po wojnie tylko kilka. Wszystkie jego utwory objęte były w 1951 roku zapisem cenzury w Polsce, podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek. Ponownie zaczęto go wznawiać na początku lat 90., jednak często były to nieudane skrócone tłumaczenia. Wówczas ukazały się m.in. powieści: Potwór, Straszliwy hotel, Piękna bestia, Upierzony wąż, Drzwi o siedmiu zamkach, Gabinet nr 13.

Od 2011 roku wznawiane są pełne tłumaczenia utworów Wallace’a, wykonywane są również nowe tłumaczenia (m.in. Tajemnica szpilki, Tajemnica samotnego domu, Tajemnica skręconej świecy, Tajemnice Arranways).

Edgar Wallace był bardzo poczytny w czasach II Rzeczypospolitej i miał znaczny wpływ na polską literaturę sensacyjno-kryminalną tego czasu. Do Wallace’a odwoływał się często Adam Nasielski we wstępach do swych powieści sensacyjnych, angielski pisarz wpłynął także na jego styl.

Publikacje

Powieści afrykańskie

Seria „Sprawiedliwych”

Powieści awanturniczo-kryminalne

Inne

Literatura faktu

Scenariusz

Sztuki

Przypisy

  1. ↑ Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 43.
  2. 1 2 u, Edgar Wallace, Tajemnice Arranways (The Coat of Arms or The Arranways Mystery) [online], Strefa Kryminału, 8 września 2026 [dostęp 2026-09-08].
  3. ↑ u, Edgar Wallace, Tajemnica skręconej świecy (The Clue of the Twisted Candle) [online], Strefa Kryminału, 22 lutego 2025 [dostęp 2026-09-08].
  4. ↑ Edgar Wallace, Diana of Kara-Kara [online], https://www.gutenberg.org/files/65383/65383-h/65383-h.htm [dostęp 2026-10-20] (ang.).

Linki zewnętrzne