Edmund Saporski

Edmund Saporski
Sebastian Woś
Imię i nazwisko urodzenia

Sebastian Woś

Data i miejsce urodzenia

19 stycznia 1844
Stare Siołkowice, Królestwo Prus

Data i miejsce śmierci

6 grudnia 1933
Kurytyba, Brazylia

Miejsce spoczynku

Kurytyba

Zawód, zajęcie

geometra, inżynier, urzędnik, polityk

Miejsce zamieszkania

Kurytyba (od 1870)

Narodowość

polsko-brazylijska

Rodzice

Szymon Woś, Jadwiga z Kampów

Dzieci

4

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Edmund Saporski (ur. 19 stycznia 1844 w Starych Siołkowicach jako Sebastian Woś, zm. 6 grudnia 1933 w Kurytybie) – polski geometra, brazylijski polityk, pionier osadnictwa polskiego w Brazylii.

Życiorys

Młodość

Urodził się w 19 stycznia 1844 w Starych Siołkowicach koło Opola pod imieniem Sebastian Woś w rodzinie chłopa Szymona Wosia i Jadwigi z Kampów. Uczęszczał do szkoły w Siołkowicach, a następnie do gimnazjum w Opolu. Porzucił naukę i objął stanowisko urzędnika pocztowego w Opolu.

Wyjazd do Brazylii

W latach 60. XIX wieku wyjechał do Ameryki Południowej, prawdopodobnie uciekając przed służbą w armii niemieckiej. W 1867 próbował osiedlić się w Urugwaju, ale rok później osiadł w Brazylii, początkowo w Blumenau, a od 1870 w Kurytybie. Pracował jako nauczyciel. Następnie ukończył kurs mierniczy i w 1874 uzyskał uprawnienia geometry. Był członkiem zespołu projektującego linie kolejowe, prowadził pomiary ziemi pod osadnictwo na terenie stanu Parana, pomiary terenów spornych między stanami Parana i São Paulo oraz Parana i Santa Catarina. W 1887 został inżynierem prefektury kurytybskiej, w 1891 komisarzem rządowym dla municypiów Palmeira i São João do Triunfo, a w 1894 kierownikiem działu technicznego w Sekretariacie Robót Publicznych Stanu Parana. Zajmował się także organizacją osadnictwa kolejnych grup polskich imigrantów w Paranie.

W 1885 otrzymał obywatelstwo brazylijskie.

Działalność polonijna

Uważany za „ojca” osadnictwa polskiego w Paranie. Swoją działalnością doprowadził do zwiększenia emigracji ze Śląska Opolskiego. Razem z księdzem Antonim Zielińskim z Blumenau opracował plan przesiedlenia polskich imigrantów ze stanu Santa Catarina do bardziej przyjaznych terenów w stanie Parana. Dzięki zgodzie cesarza Brazylii Piotra II udało się rozpocząć przygotowania do przesiedlenia, które w 1871 zakończyło się przeprowadzką 16 polskich rodzin z Brusque w Santa Catarinie na wytyczone m.in. przez Saporskiego działki w Pilarzihno w okolicach Kurytyby.

Był aktywnym uczestnikiem życia kulturalnego polskiej diaspory, pełnił funkcję redaktora „Gazety Polskiej w Brazylii”, prezesa Towarzystwa Tadeusza Kościuszki. Dwukrotnie bez powodzenia kandydował do władz stanowych. Po trzecich wyborach, od 1912 jako pierwszy Polak pełnił funkcję posła do parlamentu stanowego (w kadencji 1912–1913), zasiadał w komisji robót publicznych, a następnie w komisji policji wojskowej. W 1915 objął czasowo funkcję ministra rolnictwa (comisario de terras) przy rządzie parańskim. Był korespondentem wydawanego we Lwowie „Przeglądu Emigracyjnego”.

Jeszcze za życia został patronem dwóch organizacji: Towarzystwa Szkolnego im. E. Saporskiego w Cândido de Abreu oraz w Vera Guarany. W 1953 dzięki staraniom Polonii w Kurytybie odsłonięto pomnik Saporskiego.

Życie prywatne

W 1870 wziął ślub z Brazylijką. Ojciec czwórki dzieci: Piotra, Antoniego Edmunda oraz dwóch córek. Zmarł w Kurytybie i tam został pochowany.

Odznaczenia