Edward Kasperski (2016) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
26 lutego 1942 |
| Data i miejsce śmierci |
3 marca 2016 |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: filologia, historia literatury, komparatystyka | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1974 |
| Habilitacja |
1991 – literaturoznawstwo |
| Profesura |
12 czerwca 2002 |
| Nauczyciel akademicki | |
| uczelnia |
Uniwersytet Warszawski; Wydział Polonistyki; Instytut Literatury Polskiej |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |

Edward Kasperski (ur. 26 lutego 1942 we Lwowie, zm. 3 marca 2016 w Wołominie) – polski literaturoznawca, profesor nauk humanistycznych, teoretyk i historyk literatury, komparatysta. Specjalizował się w komparatystyce literackiej i komparatystyce dyskursów (zwłaszcza literackiego i filozoficznego), metodologii nauk humanistycznych (w szczególności badań literackich), teorii literatury i poetyce, historii literatury romantyzmu, XX i XXI wieku oraz antropologii literatury. Był monografistą Cypriana Norwida oraz Sørena Kierkegaarda. Zajmował się również problematyką kresową, zagadnieniem dialogu, genologią, estetyką parodii i groteski oraz aporiami ponowoczesności. Jego dorobek naukowy obejmuje ponad trzysta publikacji (monografii, redagowanych tomów, artykułów naukowych) drukowanych w kraju i poza jego granicami, tłumaczonych m.in. na języki angielski, ukraiński, rosyjski, francuski, serbski, czeski, bułgarski i słoweński.
Studiował filologię polską na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego (1959−1964) i równolegle przez trzy lata filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Pracę magisterską o powieści Jerzego Andrzejewskiego Popiół i diament w kontekście norm literackich przygotowywał na seminarium Kazimierza Budzyka, ale z racji przedwczesnej śmierci promotora bronił ją u prof. dr hab. Marii Renaty Mayenowej w 1964 w ówczesnej Katedrze Teorii Literatury UW. W 1965 debiutował jako badacz na łamach czasopisma „Kultura i Społeczeństwo” redagowanego przez Stefana Żółkiewskiego tekstem Nowe francuskie czasopismo o komunikacji masowej. W 1974 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Problem wartości w pisarstwie C. K. Norwida (Przedmioty potrzeb, wartości perfekcyjne, celowe i instrumentalno-użytkowe) (pod kierunkiem Janusza Rohozińskiego). Habilitację opiniowaną m.in. przez Henryka Markiewicza i Józefa Tischnera uzyskał w 1990 na podstawie dysertacji Idee, formy i tradycje dialogu. W 1994 został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Warszawskiego. Tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych uzyskał w 2002. W 2005 został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego. Od 1 marca 2013 emeritus.
Pracował w Instytucie Literatury Polskiej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, początkowo w Zakładzie Teorii Literatury i Poetyki, którego był kierownikiem w latach 1997–2000, potem w latach 2001–2006 w Zakładzie Romantyzmu UW, wreszcie został współzałożycielem i pierwszym kierownikiem (w latach 2007–2013) powołanego w 2007 Zakładu Komparatystyki. W latach 1994–2008 wykładał także w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych w Pułtusku.
W latach 1981–1984 pracował jako lektor języka polskiego na Uniwersytecie Aarhus w Danii, później był kilkakrotnie stypendystą rządu duńskiego w Kopenhadze.
W różnych okresach działalności akademickiej wykładał gościnnie i/lub utrzymywał żywe kontakty naukowe z wieloma ośrodkami uniwersyteckimi nie tylko w Polsce, lecz także poza granicami kraju, m.in. na Ukrainie (Tarnopol, Lwów, Drohobycz, Kijów, Krym), w Rosji (Moskwa, Petersburg, Królewiec, Jekaterynburg), Czechach (Praga, Brno), na Białorusi (Homel), w Bułgarii (Wielkie Tyrnowo), Niemczech (Drezno, Konstancja, Berlin, Erfurt, Saarbrücken, Bonn), w Danii (Kopenhaga, Aarhus), Słowenii oraz na Litwie i Węgrzech.
Był członkiem rady redakcyjnej kwartalnika „Tekstualia. Palimpsesty Literackie Artystyczne Naukowe”.
Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Starych Babicach.