Edward Rackmann

Edward Rackmann

major kawalerii
Data i miejsce urodzenia	17 stycznia 1891 Warszawa
Data i miejsce śmierci	20 października 1962 tamże
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	1 pułk szwoleżerów
Stanowiska	dowódca szwadronu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka
Praca poza służbą wojskową	rolnik
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Edward Rackmann (ur. 17 stycznia 1891 w Warszawie, zm. 20 października 1962 tamże) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, rolnik.

Życiorys

Syn Wilhelma (1855–1918) i Zofii z Bartzów (1863–1914) urodzony 17 stycznia 1891 w Warszawie, ówczesnej stolicy Królestwa Polskiego. Wywodził się ze spolonizowanej niemieckiej rodziny, która osiadła w Warszawie w połowie XIX w. Jego siostra Helena (1895–1981) poślubiła kolegę pułkowego – Józefa Szostaka.

W 1905, w czasie strajku szkolnego, ojciec wywiózł go do Petersburga, gdzie w 1911 ukończył gimnazjum. W latach 1911–1912 jako wolontariusz odbył jednoroczną służbę wojskową w armii rosyjskiej. W 1912 rozpoczął studia w Studium Rolniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W następnym roku przeniósł się do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

1 sierpnia 1914 został zmobilizowany i skierowany do Jelizawietgradzkiej Szkoły Kawalerii. 1 grudnia 1914, po ukończeniu szkoły, został mianowany kornetem i wcielony do 13 pułku huzarów. 17 września^?/30 września 1915 pod wsią Czerpaki został kontuzjowany. W końcu 1916 został przeniesiony do rezerwowego pułku kawalerii w Tambowie. Po rewolucji zorganizował w Tambowie Związek Wojskowych Polaków oraz został wybrany z listy polskiej do Rady Miasta. W czerwcu 1918 wrócił do Warszawy.

W listopadzie 1918 wyjechał do Chełma, gdzie wstąpił do odtwarzanego 1 pułku ułanów, który później został przemianowany na 1 pułk szwoleżerów. W jego szeregach walczył na wojnie z Ukraińcami, a następnie na wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się jako adiutant pułku 27 kwietnia 1920 w czasie zagonu na stacje kolejowe Malin i Teterew. Później objął dowództwo szwadronu karabinów maszynowych. 27 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Po zawieszeniu broni kontynuował służbę w 1 pułku szwoleżerów. Do wiosny 1922 pełnił obowiązki zastępcy dowódcy pułku. 4 marca tego roku został przeniesiony do 4 pułku ułanów w Wilnie na stanowisko pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy pułku. 9 czerwca 1922 na własną prośbę został zdemobilizowany. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 336. lokatą w korpusie oficerów rezerwy jazdy (od 1924 – kawalerii). Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 1 pułku szwoleżerów w garnizonie Warszawa.

Po zwolnieniu z wojska pracował jako rolnik – dzierżawca majątku Falatycze w gminie Górki powiatu siedleckiego. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Siedlce. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IX. Był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”. Na stopień majora rezerwy został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 28. lokatą w korpusie oficerów kawalerii.

W 1944, w czasie akcji „Burza”, pełnił służbę w Dowództwie 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej. W 1945 został zmobilizowany do Wojska Polskiego.

Zmarł 20 października 1962 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim (rząd 3, miejsce 15).

Był żonaty z Zofią, córką Stefana Bądzyńskiego, z którą miał trzech synów: Andrzeja Jerzego (1923–1946), kaprala podchorążego AK, Jana, ps. Hel (1925–2016), kaprala 34 pułku piechoty AK, i Stefana (1931–1990).

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4320 – 29 października 1921
• Krzyż Walecznych
• Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
• Odznaka pamiątkowa „Orlęta”
• Order Świętego Stanisława 3 stopnia – 1 lipca^?/14 lipca 1916

Przypisy

Bibliografia

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Czwarta lista oficerów rezerwowych W.P.. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-01-26.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Andrzej Dereń: Lista kawalerzystów i artylerzystów konnych odznaczonych Orderem Wojennym „Virtuti Militari”. W: Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
• Jan Karcz, Wacław Kryński: Zarys historji wojennej 1–go pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1931, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Daniel Koreś: W cieniu wyroku na miasto : Pułkownik dyplomowany Józef Szostak „Filip” (1987–1984) : Biografia szefa Oddziału III i szefa operacji KG AK. Wrocław-Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2023. ISBN 978-83-8229-759-1.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon, 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
• Józef Szostak: Moja służba Niepodległej. Warszawa: Instytut Historyczny nn im. Andrzeja Ostoja Owsianego, 2019. ISBN 978-83-943994-1-2.