Edwin Atherstone

Edwin Atherstone
Data urodzenia

17 kwietnia 1788

Data śmierci

29 stycznia 1872

Narodowość

angielska

Język

angielski

Dziedzina sztuki

poezja

Ważne dzieła

Upadek Niniwy

Fresk z Herkulanum

Edwin Atherstone (ur. 17 kwietnia 1788, zm. 29 stycznia 1872) – angielski poeta i pisarz. Autor ceniony za życia, choć będący również obiektem niewybrednych ataków ze strony krytyki literackiej, obecnie rzadko przywoływany zarówno w opracowaniach historii literatury angielskiej, jak i antologiach.

Życiorys

Urodził się 17 kwietnia 1788. Był trzynastym z piętnaściorga dzieci farbiarza Hugh Atherstone’a i jego żony Ann z domu Green. Uczył się w Fulneck Moravian School w Yorkshire. Żył w nieformalnym związku z Mary Wainwright Pearson, która urodziła mu trzy córki i syna. Zmarł 29 stycznia 1872.

Twórczość

Talent narracyjny i nieprzeciętna pracowitość predestynowały go do poezji epickiej. Jego największe dzieło to poemat The Fall of Nineveh (Upadek Niniwy) w trzydziestu księgach, wydany w latach 1828–1868. Napisał też drugi, niewiele krótszy epos Israel in Egypt (Izrael w Egipcie), oparty na biblijnej Księdze Wyjścia, a także poematy A Midsummer-Day’s Dream (Sen dnia letniego, 1824), The Last Days of Herculaneum (Ostatnie dni Herkulanum, 1821) i Abradates and Panthea (Abradates i Panthea) oraz powieści The Sea Kings in England (Morscy królowie w Anglii) i The Handwriting on the Wall (Napis na ścianie), jak również dramaty.

Atherstone specjalizował się w monumentalnych utworach o tematyce katastroficznej. Opisywał zagładę państw i miast – asyryjskiej Niniwy i rzymskiego Herkulanum. Ponadto przełożył wierszem również fragment rozdziału XVIII Apokalipsy św. Jana. Jego dzieła można dziś odczytywać jako antytotalitarne, przedstawiają bowiem zwycięstwo pozytywnych bohaterów nad tyranami – egipskim faraonem i asyryjskim despotą Sardanapalem.

Eposy Upadek Niniwy i Izrael w Egipcie należą do najdłuższych utworów wierszowanych napisanych po angielsku – każdy z nich w przybliżeniu jest dwukrotnie większy od Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Izrael w Egipcie ma niespełna dwadzieścia tysięcy wersów, a Pan Tadeusz prawie dziesięć tysięcy linijek. Opisując The Last Days of Herculaneum i The Fall of Nineveh autor antologii McGuffey's Ecclectic Reader stwierdza: Both poems [...] are remarkable for their splendor of diction and their great descriptive power.

Przyjaźń z Johnem Martinem

Przyjacielem Edwina Atherstone’a był malarz John Martin. Martin namalował obrazy zainspirowane bezpośrednio twórczością Atherstone’a, Ostatnie dni Herkulanum (1822) i Upadek Niniwy (1829).

Dzieła

Przekłady

Dzieła poety nie wzbudziły zainteresowania wśród polskich tłumaczy. Brak osobnych wydań jego poematów. W podstawowych zbiorach tłumaczeń poezji angielskiej nie została uwzględniona jego twórczość, nawet w wyimkach. Fragmenty eposów Edwina Atherstone’a są dostępne w internetowej antologii poezji angielskiej.