Ehretia

*Ehretia*
	; Ehretia rigida
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	ogórecznikowce
Rodzina	Ehretiaceae
Rodzaj	Ehretia
	Nazwa systematyczna
	Ehretia P.Browne; Civ. Nat. Hist. Jamaica: 168 (1756)
	Typ nomenklatoryczny
	E. tinifolia Linnaeus
Synonimy
	Carmona Cav.; Cortesia Cav.; Desmophyla Raf.; Gaza Terán & Berland.; Lithothamnus Zipp. ex Span.; Traxilum Raf.;
	Carmona Cav.; Cortesia Cav.; Desmophyla Raf.; Gaza Terán & Berland.; Lithothamnus Zipp. ex Span.; Traxilum Raf.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ehretia – rodzaj zaliczany w zależności od ujęcia do rodziny Ehretiaceae lub do szeroko ujmowanej rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae. Rośliny rozprzestrzenione są na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym znakomita większość obecna jest w Afryce i południowej oraz wschodniej Azji. Sześć gatunków występuje w Australii. Trzy gatunki rosną w Ameryce Środkowej, jeden w północnej Argentynie (E. cortesia), jeden w Brazylii (poza tym także w zachodniej Afryce – E. crebrifolia). Ślady kopalne wskazują na dawną obecność tego rodzaju także w Europie.

E. microphylla uprawiana jest jako roślina ozdobna (m.in. w formie żywopłotów i bonsai). Niektóre gatunki drzewiaste wykorzystywane są jako źródło drewna (m.in. E. acuminata). Tyczki z drzew tego rodzaju wykorzystywane były w Chinach do przenoszenia ładunków. Różne gatunki wykorzystywane są leczniczo. E. philippinensis stosowane jest jako skuteczny lek na biegunkę.

Nazwa rodzajowa upamiętnia malarza i rysownika roślin – Georga Dionysiusa Ehreta (1708–1770).

Morfologia

Pokrój: Krzewy i drzewa, o korze zwykle szarej, czasem niemal białej (E. rigida) i pędach zwykle nagich.
Liście: Skrętoległe, czasem skupione w pęczkach (E. microphylla), jajowate do lancetowatych, całobrzegie, rzadko karbowane, piłkowane lub ząbkowane, wyjątkowo (E. microphylla) liście wcięte z parą klap.
Kwiaty: Obupłciowe, zebrane (czasem tylko po kilka) w wierzchotkowate wiechy wyrastające z kątów liści i na szczytach pędów. Kwiaty pięciokrotne. Kielich walcowaty, na szczycie z krótszymi lub dłuższymi ząbkami. Korona kwiatu niemal kołowa, z krótką rurką (czasem też dłuższą od rozpostartych lub czasem odgiętych końców płatków), biała, jasnożółta, jasnoróżowa lub niebieska. Pręciki wolne, zwykle wystające z rurki korony, rzadziej krótsze od niej, pylniki jajowate do równowąskich. Zalążnia jajowata, dwukomorowa, w każdej komorze z dwoma zalążkami. Szyjka słupka rozwidlona na różnej wysokości (czasem ledwo na szczycie, u innych gatunków do nasady). Znamiona główkowate lub wydłużone.
Owoce: Drobne pestkowce, kulistawe, nagie, żółte, pomarańczowe do jasnoczerwonych, osadzone w trwałym kielichu.

Systematyka

Pozycja systematyczna

W systemie APG IV z 2016 (i wcześniejszych wersjach systemów APG) należy do podrodziny Ehretioideae w rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae. W ujęciu Angiosperm Phylogeny Website podrodzina ta podnoszona jest do rangi rodziny Ehretiaceae. Poza rodzajami wymienionymi na liście synonimów także rodzaj Rotula bywa tu włączany.

Wykaz gatunków

Ehretia acuminata R.Br.
Ehretia alba Retief & A.E.van Wyk
Ehretia amoena Klotzsch
Ehretia anacua (Terán & Berland.) I.M.Johnst.
Ehretia angolensis Baker
Ehretia aspera Willd.
Ehretia asperula Zoll. & Moritzi
Ehretia australis J.S.Mill.
Ehretia bakeri Britten
Ehretia changjiangensis F.W.Xing & Ze X.Li
Ehretia coerulea Gürke
Ehretia confinis I.M.Johnst.
Ehretia cortesia Gottschling
Ehretia corylifolia C.H.Wright
Ehretia crebrifolia (Miers) ined.
Ehretia cymosa Thonn.
Ehretia decaryi J.S.Mill.
Ehretia densiflora F.N.Wei & H.Q.Wen
Ehretia dichotoma Blume
Ehretia dicksonii Hance
Ehretia dolichandra R.R.Mill
Ehretia dunniana H.Lév.
Ehretia glandulosissima Verdc.
Ehretia grahamii Randell
Ehretia hainanensis I.M.Johnst.
Ehretia janjalle Verdc.
Ehretia javanica Blume
Ehretia kaessneri Vaupel
Ehretia keyensis Warb.
Ehretia latifolia Loisel.
Ehretia lengshuikengensis S.S.Ying
Ehretia longiflora Champ. ex Benth.
Ehretia macrophylla Wall.
Ehretia matthewii Kottaim.
Ehretia meyersii J.S.Mill.
Ehretia microcalyx Vaupel
Ehretia microphylla Lam.
Ehretia mollis (Blanco) Merr.
Ehretia moluccana Riedl
Ehretia namibiensis Retief & A.E.van Wyk
Ehretia obtusifolia Hochst. ex A.DC.
Ehretia papuana S.Moore
Ehretia parallela C.B.Clarke
Ehretia philippinensis A.DC.
Ehretia phillipsonii J.S.Mill.
Ehretia pingbianensis Y.L.Liu
Ehretia psilosiphon R.R.Mill
Ehretia resinosa Hance
Ehretia retusa (G.Don) Wall. ex A.DC.
Ehretia rigida (Thunb.) Druce
Ehretia rosea Gürke
Ehretia saligna R.Br.
Ehretia scrobiculata Hiern
Ehretia seyrigii J.S.Mill.
Ehretia siamensis Teijsm. & Binn. ex Gagnep. & Courchet
Ehretia silvana R.R.Mill
Ehretia takaminei Hatus.
Ehretia timorensis Decne.
Ehretia tinifolia L.
Ehretia trachyphylla C.H.Wright
Ehretia tsangii I.M.Johnst.
Ehretia urceolata W.Fitzg.
Ehretia wallichiana Hook.f. & Thomson ex C.B.Clarke
Ehretia wightiana Wall. ex G.Don
Ehretia winitii Craib

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-26] (ang.).
1 2 3 4 5 6 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-26] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Ehretia P.Browne. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-26].
1 2 Ehretia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-26].
1 2 3 4 5 6 7 8 Ehretia P. Browne. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-26].
1 2 Ehretia. [w:] New South Wales Fflora Online [on-line]. PlantNet. [dostęp 2022-03-26].
1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 322, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 396. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 3 4 5 6 7 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., V.V. Bittrich V.V. (red.), Flowering plants. Eudicots: Aquifoliales, Boraginales, Bruniales, Dipsacales, Escalloniales, Garryales, Paracryphiales, Solanales (except Convolvulaceae), Icacinaceae, Metteniusaceae, Vahliaceae, Switzerland 2016, s. 165, 175, ISBN 978-3-319-28534-4, OCLC 946315609 .
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-26] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 5 6 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-26] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 6 7 Ehretia P.Browne. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-26].

[ing-4] 1 2 Ehretia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-26].

[china-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 Ehretia P. Browne. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-26].

[plantnet-6] 1 2 Ehretia. [w:] New South Wales Fflora Online [on-line]. PlantNet. [dostęp 2022-03-26].

[mabb-7] 1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 322, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[philips-8] 1 2 3 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 396. ISBN 0-333-73003-8.

[kubitzki-9] 1 2 3 4 5 6 7 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., V.V. Bittrich V.V. (red.), Flowering plants. Eudicots: Aquifoliales, Boraginales, Bruniales, Dipsacales, Escalloniales, Garryales, Paracryphiales, Solanales (except Convolvulaceae), Icacinaceae, Metteniusaceae, Vahliaceae, Switzerland 2016, s. 165, 175, ISBN 978-3-319-28534-4, OCLC 946315609 .

[apgIV-10] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.