| ε Indi A | |||||||||||||||||||||
Zdjęcie z teleskopu SkyMapper; wstawka po lewej ukazuje parę brązowych karłów sfotografowanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a | |||||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
22h 03m 21,654s | ||||||||||||||||||||
| Deklinacja |
−56° 47′ 09,54″ | ||||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) |
0,27480 ± 0,00025″ | ||||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana |
4,69m | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
3967,04 ± 0,38 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−2535,76 ± 0,42 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−40,035 ± 0,0002 km/s | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
| Rodzaj gwiazdy | |||||||||||||||||||||
| Typ widmowy |
K5 V | ||||||||||||||||||||
| Masa |
0,762 ± 0,038 M☉ | ||||||||||||||||||||
| Promień |
0,679 ± 0,004 R☉ | ||||||||||||||||||||
| Metaliczność [Fe/H] |
−0,07 ± 0,01 | ||||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna |
6,90m | ||||||||||||||||||||
| Jasność |
0,22 L☉ | ||||||||||||||||||||
| Okres obrotu |
23 d | ||||||||||||||||||||
| Prędkość obrotu |
0,7 km/s | ||||||||||||||||||||
| Inklinacja |
26° | ||||||||||||||||||||
| Wiek |
3,7–5,7 lub 3,5+0,8−1,3 mld lat | ||||||||||||||||||||
| Temperatura |
4760 ± 15 K | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||||
| Krąży wokół | |||||||||||||||||||||
| Półoś wielka |
6535 pc | ||||||||||||||||||||
| Mimośród |
0,3610 | ||||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Położenie w gwiazdozbiorze | |||||||||||||||||||||
| ε Indi B | |||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||
| Gwiazdozbiór |
Indianin | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
22h 04m 10,52s | ||||
| Deklinacja |
−56° 46′ 57,7″ | ||||
| Paralaksa (π) |
0,27579 ± 0,00069″ | ||||
| Odległość | |||||
| Wielkość obserwowana (pasmo V) |
24,12m | ||||
| Ruch własny (RA) |
4157 ± 41 mas/rok | ||||
| Ruch własny (DEC) |
−2478 ± 25 mas/rok | ||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||
| Rodzaj gwiazdy |
podwójny brązowy karzeł | ||||
| Typ widmowy |
Ba: T1 V | ||||
| Masa |
Ba: 60–73 MJ | ||||
| Promień |
Ba, Bb: ~0,08 R☉ | ||||
| Jasność |
Ba: 0,000019 L☉ | ||||
| Temperatura |
Ba: 1300–1385 K | ||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||
| Krąży wokół |
ε Ind A | ||||
| Półoś wielka |
1459 au | ||||
| Okres orbitalny |
≥63 tys. lat | ||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||
| |||||
Epsilon Indi (ε Ind) – gwiazda w gwiazdozbiorze Indianina odległa od Słońca o 11,9 roku świetlnego. Gwiazdę okrąża para brązowych karłów i co najmniej jedna planeta.
Epsilon Indi to widoczna gołym okiem, piąta pod względem jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Indianina, leżąca we wschodniej części konstelacji. Gwiazda nie jest widoczna z Europy i leży tak daleko na niebie południowym, że znalazła się na mapach nieba dopiero w 1603 roku. Ze względu na bardzo duży ruch własny, w ciągu kilku tysięcy lat gwiazda przekroczy granicę sąsiedniego gwiazdozbioru Tukana. Względem Słońca porusza się z prędkością 90,2 km/s, pięciokrotnie wyższą niż typowa dla sąsiednich gwiazd.
Epsilon Indi A to pomarańczowy karzeł, gwiazda ciągu głównego należąca do typu widmowego K, mniej masywna i słabiej świecąca niż Słońce. Gwiazda ma temperaturę 4620 K i jasność 0,22 jasności Słońca. Jej masa to 0,76 masy Słońca, a promień jest o 1/4 mniejszy niż promień Słońca. Gwiazda obraca się wokół osi w ciągu 23 dni, oś obrotu jest nachylona pod kątem 26° względem sfery niebieskiej. Wykazuje aktywność magnetyczną, ma chromosferę i koronę podobną do korony słonecznej, w której temperatura sięga 5 mln K.
W styczniu roku 2003 astronomowie ogłosili odkrycie brązowego karła odległego o 6,7 minuty kątowej od Epsilon Indi A, orbitującego wokół gwiazdy w odległości ok. 1500 au, o masie ocenionej wstępnie na 40–60 mas Jowisza. W następnych miesiącach okazało się, że ów obiekt jest układem podwójnym składającym się z dwóch brązowych karłów. Dzieli je na niebie 0,732 sekundy kątowej, w przestrzeni są one odległe o 2,65 ± 0,01 au i okrążają wspólny środek masy w czasie około 15 lat.
Na podstawie astrometrii wyznaczono dynamiczną masę systemu ε Ind Bab na 121 ± 1 MJ. Niskie temperatury, charakterystyczne dla typu widmowego T, wskazują, że oba ciała muszą mieć masy mniejsze niż 7% masy Słońca. Ocenia się, że masa składnika Ba to 60–73 MJ, a składnik Bb ma masę 47–60 MJ.
Modele ewolucji jasności i atmosfer brązowych karłów sugerują, że układ Epsilon Indi Bab może być znacznie starszy, niż wskazywałyby oceny wieku gwiazdy Epsilon Indi A na podstawie jej obrotu. Może to wiązać się z błędem metody wyznaczenia wieku gwiazdy. Gwiazda mogła też jednak przechwycić grawitacyjnie tę parę brązowych karłów, a nie uformować się równocześnie z nią.

Jeszcze w 2002 roku wykryty został trend zmian prędkości radialnej gwiazdy, który sugerował obecność w układzie niewidzialnej towarzyszki gwiazdy. W 2018 roku dzięki pomiarom zmian prędkości radialnej odkryto planetę krążącą wokół Epsilon Indi A, gazowego olbrzyma krążącego po odległej orbicie. Inne sygnały zmian prędkości radialnej zostały powiązane z aktywnością gwiazdy, co nakłada ograniczenie na masy potencjalnych innych planet w tym systemie. Bliżej gwiazdy mogą krążyć nieodkryte planety typu ziemskiego. Na podstawie dostępnych wówczas danych obliczono, że masa minimalna planety ε Ind Ab jest 2,7 razy większa niż masa Jowisza, a orbita jest prawie kołowa. Dzięki dłuższym pomiarom w 2023 roku opublikowano poprawione elementy orbitalne planety: miała ona obiegać gwiazdę w średniej odległości około 11 jednostek astronomicznych, co około 43 lata po orbicie ze znacznym mimośrodem 0,42. Przewidywano, że przy odległości planety od gwiazdy równej 2,1″ ± 0,1″, planeta może zostać bezpośrednio zaobserwowana przez niektóre obserwatoria.
W 2023 roku planeta została bezpośrednio zaobserwowana w podczerwieni przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. Okazała się znacznie masywniejsza i odleglejsza niż przewidywano na podstawie pomiarów zmian prędkości radialnej, obejmujących tylko małą część okresu obiegu. Jest to olbrzym sześciokrotnie masywniejszy od Jowisza, obiegający gwiazdę w odległości ok. 28 jednostek astronomicznych. W czasie obserwacji była to także najchłodniejsza planeta pozasłoneczna, jaką udało się zaobserwować, z temperaturą ok. 275 K (2 °C). Planetę udało się odnaleźć także w archiwalnych obserwacjach instrumentu VISIR na Very Large Telescope, co dodatkowo poprawiło precyzję wyznaczenia orbity.
| Towarzysz | Masa [MJ] |
Okres orbitalny [a] |
Półoś wielka [au] |
Ekscentryczność | Temperatura [K] |
| Ab | 6,31 +0,60−0,56 | ~174 | 28,4 +10−7,2 | 0,40 +0,15−0,18 | ~275 |

W serialach i filmach z cyklu Star Trek występuje fikcyjna rasa Andorian, wywodząca się z księżyca Andoria należącego do planety Andor. Ma on krążyć wokół gwiazdy Epsilon Indi.
W uniwersum gry Halo w układzie planetarnym tej gwiazdy znajduje się planeta Harvest, będąca pod kontrolą Dowództwa Kosmicznego Narodów Zjednoczonych (UNSC). Staje się ona miejscem pierwszego kontaktu z obcą cywilizacją, Przymierzem (Covenant) oraz teatrem działań wojennych między obydwoma stronami.