Erňa

Erňa
Państwo

 Słowacja

Kraj

 koszycki

Położenie

ok. 1 km na wschód od wsi Zádiel

Długość

96 m

Wysokość otworów

380 m n.p.m.

Wysokość otworów
nad dnem doliny

ok. 170 m

Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa konturowa kraju koszyckiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Erňa”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Erňa”
Ziemia48°36′53″N 20°50′23″E/48,614722 20,839722

Erňa (też: Zvonivá jaskyňa) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji. Długość 96 m.

Położenie

Jaskinia leży w powiecie Koszyce-okolice, ok. 1 km na wschód od wsi Zádiel. Znajduje się pod górnym brzegiem południowych zboczy Płaskowyżu Zadzielskiego, w masywie Zadzielskiego Kamienia. Otwór znajduje się na wysokości 380 m n.p.m. – ok. 170 m ponad dnem Kotliny Turniańskiej.

Geneza i morfologia

Jaskinia Erňa powstała w mezozoicznych wapieniach płaszczowiny silickiej, będących podstawowym budulcem prawie całego Płaskowyżu Zadzielskiego. Jest ona prawdopodobnie pozostałością większej, dziś już zawalonej jaskini rzecznej, powstałej w czasach, gdy poziom dna Kotliny Turniańskiej leżał znacznie wyżej niż obecnie. Wielki otwór stromo opada ku głównej części jaskini, którą stanowi wielka, 60 m długa, 40 m szeroka i 10-15 m wysoka sala – jedna z największych podziemnych komór w całym Krasie Słowackim. Strome dno jaskini zawalone jest wielkimi blokami skalnymi. Jaskinia posiada godną uwagi szatę naciekową.

Fauna

Jaskinia Erňa jest ważnym zimowiskiem szeregu gatunków nietoperzy. Stwierdzono tu zimowanie ogółem 8 gatunków tych ssaków. Jaskinia ta jest wyjątkowa jeśli chodzi o jeden z nich, karlika malutkiego. O ile jeszcze w latach 50. XX w. gatunek ten w ogóle tu nie był notowany, o tyle w roku 1992 oceniono tę kolonię na 2-3 tysiące osobników, a na początku XXI w. uznano ją za największe (jedno z największych) zimowisko tego gatunku w Europie Środkowej. W latach 2000-2001 stwierdzono tu zimowania 35-45 tysięcy karlików malutkich w skupiskach nawet po 5-8 tysięcy osobników. Jaskinia była także stałym miejscem obecności karlika malutkiego w prawie całym holocenie. Świadczą o tym masowe zespoły osadów zawierające kości tego nietoperza, niemal monogatunkowe, stwierdzone w kilku poziomach pod obecną powierzchnią dna w sondach wykopanych w różnych punktach wielkiej sali.

Archeologia

Jaskinia jest cennym miejscem z punktu widzenia archeologii. Znaleziono w niej kości plejstoceńskich zwierząt i interesujące ślady ludzkiej obecności.

Ochrona jaskini

Jaskinia znajduje się na terenie Parku Narodowego Kras Słowacki. Od 1995 r. jest chroniona jako pomnik przyrody (słow. prírodná pamiatka).

Turystyka

Jaskinia nie jest udostępniona do zwiedzania.

Przypisy

  1. ↑ Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca (...), s. 149
  2. 1 2 Štefan Matis, Marcel Uhrin i in.. Zimovanie netopierov v jaskyni Erňa. „Vespertilio”, s. 142, 2002. ISSN 1213-6123. (słow.).
  3. 1 2 Hochmuth Zdenko: Krasové územia a jaskyne Slovenska, w: “Geographia Cassoviensis”, ročník II., 2 / 2008, wyd. Univerzita Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach, Košice 2008, ISSN 1337-6748; geografia.science.upjs.sk
  4. ↑ Ivan Horáček, Helena Jahelková. History of the Pipistrellus pipistrellus group in Central Europe in light of its fossil record. „Acta Chiropterologica”. 7 (2), s. 189–204,, styczeń 2009. Museum and Institute of Zoology PAS. ISSN 1508-1109. (ang.).
  5. ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2024-12-09].

Bibliografia