Eta Piscium

Eta Piscium
	η Psc
	; Położenie w gwiazdozbiorze
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Ryby
Rektascensja	01h 31m 29,011s
Deklinacja	+15° 20′ 45,02″
Paralaksa (π)	0,01234 ± 0,00075″
Odległość	271 ± 18 ly; 83,1 ± 5,5 pc
Wielkość obserwowana	3,620 ± 0,009m
Rozmiar kątowy	0,0100′
Ruch własny (RA)	27,14 ± 0,74 mas/rok
Ruch własny (DEC)	−2,64 ± 0,47 mas/rok
Prędkość radialna	13,78 ± 0,17 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	żółty olbrzym
Typ widmowy	G7 IIa
Masa	3,9 ± 0,5 M☉
Promień	29,5 R☉
Metaliczność [Fe/H]	−0,14
Wielkość absolutna	−0,978 ± 0,029m
Jasność	447 L☉
Prędkość obrotu	8,4 km/s
Temperatura	4898 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	8616 pc
Mimośród	0,1363
Alternatywne oznaczenia
	Oznaczenie Flamsteeda: 99 Psc
	2MASS: J01312901+1520452
	Bonner Durchmusterung: BD+14°231
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 50
	Boss General Catalogue: GC 1839
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 9270
	Katalog Hipparcosa: HIP 7097
	Katalog jasnych gwiazd: HR 437
	SAO Star Catalog: SAO 92484
	Alpherg, Kullat Nunu

Eta Piscium (η Psc, Alpherg) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Ryb. Według pomiaru sondy Gaia najduje się około 271 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa

Gwiazda ta ma nazwę własną Alpherg; wywodzi się ona od arabskiego ‏فرغ‎ Pharg, co oznacza „wylew [wody]”. Inną nazwą tej gwiazdy jest Kullat Nunu, która (według Josepha Eppinga) wywodzi się z języka babilońskiego i oznacza „sznur Ryb”, łączący wyobrażone figury Ryb w konstelacji. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2018 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alpherg dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka

Eta Piscium to jasny, żółty olbrzym należący do typu widmowego G7. Gwiazda ma temperaturę 4898 K. Rozmiar kątowy tej gwiazdy został zmierzony, dalej podane parametry gwiazdy zostały obliczone dla odległości 350 lat świetlnych, zgodnej z pomiarami sondy Hipparcos: w tej odległości jej średnica okazuje się być 29,5 raza większa od słonecznej, a gwiazda świeci 447 razy jaśniej od Słońca. Masa tej gwiazdy to od 3,4 do 4,4 masy Słońca. Około 250 milionów lat temu była ona błękitną gwiazdą typu B, ale opuściła już ciąg główny i obecnie w jej wnętrzu trwa synteza helu w węgiel. Jest to także gwiazda zmienna typu Gamma Cassiopeiae.

W 1878 roku Sherburne Wesley Burnham odkrył, że olbrzym ma słabszą towarzyszkę, gwiazdę o wielkości 7,51^m, oddaloną o 0,6 sekundy kątowej (pomiar z 2008 r.). Wielkość tej gwiazdy była też podawana jako 11^m; rozbieżność jest związana z błędem pomiaru. Jest to żółto-biały karzeł typu F (gdyby druga wartość była prawdziwa, byłby to pomarańczowy karzeł typu K).

Gwiazdy cechuje ten sam ruch własny, co wskazuje, że są związane grawitacyjnie. W 2010 roku wyznaczono, że okres orbitalny układu to 850 ± 66 lat, a mimośród jest znaczny, równy 0,469 ± 0,53. Półoś wielka orbity to 1,228″, co w tej odległości odpowiada około 132 au. Suma mas gwiazd obliczona na podstawie orbity to 3,2 ± 0,9 M_☉. Jest ona niższa niż masa wyznaczona indywidualnie dla jaśniejszego składnika, co wskazuje na niepełne zrozumienie tego układu.

Zobacz też

lista gwiazd w gwiazdozbiorze Ryb

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Eta Piscium w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2018-07-09]
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 M. Aurière, i inni. The magnetic fields at the surface of active single G-K giants. „Astronomy and Astrophysics”. 574, s. A90, 2015. DOI: 10.1051/0004-6361/201424579. Bibcode: 2015A&A...574A..90A. (ang.).
↑ Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy.
1 2 Anderson E., Francis C: HIP 7097. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-07-09]. (ang.).
↑ Patrick Moore: The Data Book of Astronomy. CRC Press, 2000, s. 470. ISBN 0-7503-0620-3.
↑ Deborah Houlding: Pisces, the Fisches. Skyscript: Star Lore of the Constellations. [dostęp 2017-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-19)]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Jim Kaler: Kullat Nunu. STARS. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
↑ Pisces, the Fishes. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 343. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-07-09].
1 2 3 Cvetković, Z., Novaković, B.. Eight new and three recalculated orbits for binaries. „Astronomische Nachrichten”. 331 (3), s. 304–311, 2010. DOI: 10.1002/asna.200911250. ISSN 1521-3994. Bibcode: 2010AN....331..304C.
1 2 Mason et al.: WDS J01315+1521AB. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

[simbad-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Eta Piscium w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2018-07-09]

[auriere-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 M. Aurière, i inni. The magnetic fields at the surface of active single G-K giants. „Astronomy and Astrophysics”. 574, s. A90, 2015. DOI: 10.1051/0004-6361/201424579. Bibcode: 2015A&A...574A..90A. (ang.).

[3] Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy.

[xhip-4] 1 2 Anderson E., Francis C: HIP 7097. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-07-09]. (ang.).

[moore-5] Patrick Moore: The Data Book of Astronomy. CRC Press, 2000, s. 470. ISBN 0-7503-0620-3.

[houlding-6] Deborah Houlding: Pisces, the Fisches. Skyscript: Star Lore of the Constellations. [dostęp 2017-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-19)]. (ang.).

[kaler-7] 1 2 3 4 5 6 Jim Kaler: Kullat Nunu. STARS. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).

[allen-8] Pisces, the Fishes. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 343. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).

[iau-9] Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-07-09].

[cvetković-10] 1 2 3 Cvetković, Z., Novaković, B.. Eight new and three recalculated orbits for binaries. „Astronomische Nachrichten”. 331 (3), s. 304–311, 2010. DOI: 10.1002/asna.200911250. ISSN 1521-3994. Bibcode: 2010AN....331..304C.

[WDS-11] 1 2 Mason et al.: WDS J01315+1521AB. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.