Ścieskowate

Ścieskowate
	Eucharitidae
	Latreille, 1809
	; Samica Dicoelothorax parviceps
	; Samiec Dicoelothorax parviceps
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	błonkoskrzydłe
Podrząd	trzonkówki
Infrarząd	owadziarki
Nadrodzina	bleskotki
Rodzina	ścieskowate
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ścieskowate (Eucharitidae) – rodzina pasożytniczych błonkówek z nadrodziny bleskotek (Chalcidoidea).

Zasięg występowania

Przedstawiciele tej rodziny występują na całym świecie. W Polsce stwierdzono występowanie jednego gatunku.

Budowa ciała

Osiągają 2,5 do 4 mm długości ciała. Głowa mała, żuwaczki duże. Tułów silnie wysklepiony, "garbaty". Przedplecze małe i ukryte za głową w widoku grzbietowym. Scutellum silnie wysklepione. Boczna płytka tułowia (prepectus) położona w tej samej płaszczyźnie co przedplecze i zrośnięta z nim. Stylik nisko osadzony i silnie wydłużony, odwłok silnie rozdęty.

Ekologia

Ścieskowate są wyspecjalizowanymi parazytoidami mrówek. Dorosłe osobniki składają jaja poza ich gniazdami. Ruchliwe larwy pierwszego stadium (planidia) aktywnie poszukują mrowisk i po dostaniu się do środka atakują poczwarki mrówek. Pasożytują na nich do przepoczwarczenia jako pasożyty zewnętrzne. W rozwoju ścieskowatych występuje nadprzeobrażenie. Dorosłe osobniki żyją wewnątrz kolonii mrówek i nie są atakowane przez robotnice. Do rozrodu dochodzi poza gniazdem, samice składają od 1000 do 10000 jaj.

Znaczenie dla człowieka

Niektóre gatunki, np. Orasema simplex, badane są pod kątem potencjalnej skuteczności w biologicznej kontroli populacji inwazyjnych mrówek z rodzaju Solenopsis.

Systematyka

Do ścieskowatrych należą 3 podrodziny obejmujące 55 rodzajów i 417 gatunków:

Pozycja systematyczna australijskiej podrodziny Akapalinae jest niepewna. Zhang i inni (2022) uznali ją za takson siostrzany do ścieskowatych.

Przypisy

↑ Eucharitidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Józef Banaszak: Rząd: błonkówki – Hymenoptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 324-328.
1 2 Family Eucharitidae bugguide.net. [dostęp 2024-01-03].
↑ Przemysław Szafrański. Eucharitidae (Hymenoptera), a chalcid wasp family new to the fauna of Poland. „Polskie Pismo Entomologiczne”. 80, s. 547–554, 2011. Gdynia. DOI: 10.2478/v10200-011-0043-y.
1 2 Varone L, Briano J. Bionomics of Orasema simplex (Hymenoptera: Eucharitidae), a parasitoid of Solenopsis fire ants (Hymenoptera: Formicidae) in Argentina. „Biological Control”. 48, s. 204-209, 2009. DOI: 10.1016/j.biocontrol.2008.10.003.
↑ Hymenopteran Systematics at the University of California, Riverside [online], hymenoptera.ucr.edu [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-12] (ang.).
↑ Junxia Zhang, John M. Heraty, Christopher Darling, Robert L. Kresslein, Austin J. Baker, Javier Torréns, Jean-Yves Rasplus, Alan Lemmon, Emily Moriarty Lemmon. Anchored phylogenomics and a revised classification of the planidial larva clade of jewel wasps (Hymenoptera: Chalcidoidea). „Systematic Entomology”. 80, s. 329-353, kwiecień 2022. DOI: 10.1111/syen.12533.

[itis-1] Eucharitidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Blaszak-2] Józef Banaszak: Rząd: błonkówki – Hymenoptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 324-328.

[bugguide-3] 1 2 Family Eucharitidae bugguide.net. [dostęp 2024-01-03].

[Szafrański-4] Przemysław Szafrański. Eucharitidae (Hymenoptera), a chalcid wasp family new to the fauna of Poland. „Polskie Pismo Entomologiczne”. 80, s. 547–554, 2011. Gdynia. DOI: 10.2478/v10200-011-0043-y.

[varone-5] 1 2 Varone L, Briano J. Bionomics of Orasema simplex (Hymenoptera: Eucharitidae), a parasitoid of Solenopsis fire ants (Hymenoptera: Formicidae) in Argentina. „Biological Control”. 48, s. 204-209, 2009. DOI: 10.1016/j.biocontrol.2008.10.003.

[HymenopteranSystematics-6] Hymenopteran Systematics at the University of California, Riverside [online], hymenoptera.ucr.edu [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-12] (ang.).

[Zhang-7] Junxia Zhang, John M. Heraty, Christopher Darling, Robert L. Kresslein, Austin J. Baker, Javier Torréns, Jean-Yves Rasplus, Alan Lemmon, Emily Moriarty Lemmon. Anchored phylogenomics and a revised classification of the planidial larva clade of jewel wasps (Hymenoptera: Chalcidoidea). „Systematic Entomology”. 80, s. 329-353, kwiecień 2022. DOI: 10.1111/syen.12533.