Ewa Partum

Ewa Partum
Ilustracja
Ewa Partum (2026)
Data i miejsce urodzenia

25 marca 1945
Grodzisk Mazowiecki

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

performance

Epoka

sztuka konceptualna

Nagrody
Doktor honoris causa
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu – 2025

Ewa Partum (ur. 25 marca 1945 w Grodzisku Mazowieckim) – polska artystka współczesna, artystka konceptualna. Zajmuje się poezją konkretną, performance, mail art, filmem. Od 1983 roku mieszka i pracuje w Berlinie. Doktor honoris causa Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (2025).

Życiorys

Ewa Partum (z domu Frejdlich) urodziła się w 1945 w Grodzisku Mazowieckim pod Warszawą. Studiowała początkowo w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi (1963-65), a od 1965 na Wydziale Grafiki i Malarstwa ASP w Warszawie (kolejno w pracowniach Aleksandra Kobzdeja i Stefana Gierowskiego). W drugiej połowie lat sześćdziesiątych poznała Andrzeja Partuma, z którym w 1968 zawarła związek małżeński; formalnie pozostawali małżeństwem do 1978. W 1970 obroniła swoją pracę dyplomową: teoretyczną rozprawę poświęconą poezji konkretnej oraz pracę praktyczną – działanie na obiektach z pracy Tadeusza Kantora Multipart.

Artystka początkowo rozwijała swoją twórczość w kierunku poezji konkretnej (wizualnej), potem także performance – pierwsze wystąpienia pochodzą już z 1971 – tzw. „sypania liter” polegające na rozsypywaniu wyciętych liter alfabetu w przestrzeni. W tym okresie w Biurze Poezji w Warszawie zrealizowała akcję Obszar na licencji poetyckiej, w której rozsypane na podłodze dwadzieścia cztery litery alfabetu, przyklejając się do podeszw butów widzów i wynoszone na zewnątrz, stawały się mobilnymi znakami funkcjonującymi w przestrzeni publicznej, niezależnie od kontekstu słowa i zdania.

Od 1973 Ewa Partum zajmowała się także filmem awangardowym, a od połowy lat 70. do wczesnych lat 90. prawie wyłącznie tematyką feministyczną. Jest autorką serii klasycznych już nie tylko dla sztuki polskiej akcji, do których należą: Stupid Woman, Kobiety, małżeństwo jest przeciwko wam, Zmiana - mój problem jest problemem kobiety czy Samoidentyfikacja. Pierwszą pracę o charakterze feministycznym artystka stworzyła już w 1971, odciskając na kartce czerwone, uszminkowane usta i podpisując je: Mój dotyk jest dotykiem kobiety - jest to praca z cyklu poem by ewa. W latach 70. XX wieku swoje prace wystawiała w Galerii Repassage.

W latach 90. XX w. i pierwszej dekadzie XXI w. powróciła do poezji konkretnej.

Sztuka artystki przypomniana została w 2006 dwoma wystawami retrospektywnymi: Legalność przestrzeni w gdańskim Instytucie Sztuki Wyspa oraz Samoidentyfikacja w warszawskiej Królikarni. W 2007 roku jej prace pokazywano na wystawie WACK! Art and feminist revolution w MOCA, Los Angeles; a w 2008 na wystawie re.act.feminism w Akademie der Künste, Berlin.

Galeria zdjęć

Przypisy

  1. ↑ Partum Ewa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-14].
  2. ↑ Ewa Partum | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2023-03-20] (pol.).
  3. ↑ doktorat honoris causa — UAP Poznań [online], uap.edu.pl [dostęp 2025-11-30].
  4. ↑ Zaproszenie na uroczystą inaugurację roku akademickiego 2025/2026 — UAP Poznań [online], uap.edu.pl [dostęp 2025-11-30].
  5. ↑ Emilia Ratajczak, Inauguracja roku akademickiego na UAP. Byłeś? Znajdź się na zdjęciach [online], Głos Wielkopolski, 9 października 2025 [dostęp 2025-11-30].
  6. 1 2 Pamięć czasownika pisać. Sztuka Ewy Partum | obieg.pl [online], archiwum-obieg.u-jazdowski.pl [dostęp 2025-11-30].
  7. ↑ Małgorzata Dawidek Gryglicka, Historia tekstu wizualnego: Polska po 1967 roku = History of visual text, Poland after 1967, Wydanie I, Kraków : Wrocław: Korporacja Ha!art ; Muzeum Współczesne Wrocław, 2012, s. 489-490, ISBN 978-83-62574-37-7.
  8. ↑ "Legalność przestrzeni" Ewy Partum w gdańskiej Wyspie | obieg.pl [online], archiwum-obieg.u-jazdowski.pl [dostęp 2025-11-30].
  9. ↑ Ewa Partum | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2025-11-30].

Bibliografia

Linki zewnętrzne