Ewentracja, wytrzewienie (pooperacyjne) – rozejście się rany pooperacyjnej na całej długości lub w części, wraz z otrzewną i wypadnięciem trzewi (sieć większa i jelito cienkie) poza obręb jamy brzusznej.
Częstość tego powikłania oceniana jest według różnych autorów na 0,2–6% zabiegów brzusznych. Śmiertelność po ewentracji oceniana jest na 30–70%, przy czym decyduje tu najczęściej ciężki stan pacjenta spowodowany chorobą zasadniczą, a nie samo powikłanie.
Istnieje wiele czynników powodujących gorsze gojenie się ran pooperacyjnych. Do najważniejszych zalicza się:
Inne czynniki ryzyka:
Jeżeli ewentracja wystąpi do trzeciej doby po zabiegu, prawdopodobny jest błąd chirurga (nieodpowiednia technika szycia, źle dobrane szwy). Ewentracje późniejsze związane są raczej z czynnikami niezależnymi od techniki zabiegu. Ewentracji często towarzyszą inne powikłania, na przykład ropnie wewnątrzbrzuszne.
Wyróżnia się ewentrację całkowitą, czyli rozejście się wszystkich warstw powłok brzucha, oraz ewentrację podskórną, kiedy zachowana jest ciągłość szwu skórnego. Zapobieganie ewentracji polega na przestrzeganiu zasad chirurgii oraz eliminacji czynników ryzyka. U chorych z wysokim ryzykiem ewentracji zakłada się w czasie pierwotnego zabiegu dodatkowo szwy antyewentracyjne (linki stalowe w koszulkach silastikowych) przez wszystkie warstwy powłok brzucha oparte na plastikowych płytkach po bokach rany.
Leczenie ewentracji całkowitej jest tylko operacyjne i polega na kontroli jamy brzusznej i ponownym zeszyciu powłok ze wzmocnieniem szwem antyewenteracyjnym. W przypadku ewentracji podskórnej można przyjąć postawę wyczekującą. Na jej tle powstaje zawsze przepuklina pooperacyjna.
