Fiolet metylowy

Fiolet metylowy (fiolet metylowy 2B, fiolet zasadowy 1) – mieszanina 3 organicznych związków chemicznych: tetra-, penta- i heksametylowych pochodnych chlorowodorku pararozaniliny, [(H₂NC₆H₄)₃C]⁺Cl⁻. Numer CAS 101357-18-0 lub 8004-87-3. Głównym składnikiem jest związek pentametylowy, natomiast pochodna w pełni metylowana (chlorowodorek heksametylopararozaniliny) znana jest jako fiolet krystaliczny (lub fiolet zasadowy 3, fiolet gencjanowy i in.). Jako „fiolet gencjanowy” określa się też mieszaninę fioletu metylowego z fioletem krystalicznym, służącą do sporządzania gencjany.

Otrzymywany jest przez przedmuchiwanie powietrza przez roztwór dimetyloaniliny w obecności fenolu, chlorku sodu i soli miedzi(II), co prowadzi do częściowej dealkilacji dimetyloaniliny z wydzieleniem formaldehydu, który ulega kondensacji z aminoanilinami obecnymi w mieszaninie.

W stanie stałym jest zielonym krystalicznym proszkiem, natomiast roztwory mają kolor żółty (pH < 0,15) lub fioletowy (pH > 3,2).

Stosowany jest m.in. jako wskaźnik pH (zakres zmiany barwy pH 0,1–2,0) i wskaźnik do wykrywania utleniaczy (ze względu na odbarwianie się w środowisku utleniającym), jako substancja barwiąca denaturat i składnik rysików ołówków kopiowych.

Pochodne pararozaniliny wchodzące w skład fioletu metylowego

Liczba grup metylowych	4	5	6
Wzór strukturalny
Wzór sumaryczny	C23H26N3Cl	C24H28N3Cl	C25H30N3Cl
PubChem ID	91997555	196986	11057