
Flotacja (z ang. float – wypływać) – metoda rozdziału rozdrobnionych ciał stałych, wykorzystująca różnice w zwilżalności składników. Produktem flotacji jest tzw. koncentrat flotacyjny.
W praktyce przemysłowej mieszaniną ciał stałych jest najczęściej kopalina, a cieczą woda. Rozdrobniony materiał wsypuje się do zbiornika maszyny flotacyjnej (flotownika) poddając równocześnie aeracji. Cząstki trudno zwilżalne otaczają się w większym stopniu pęcherzykami powietrza niż łatwo zwilżalne, dzięki czemu unoszą się na powierzchnię, skąd zbierane są w postaci piany. Odpowiednie warunki fizykochemiczne, poprawiające efektywność flotacji wymuszonej, zapewniają tzw. odczynniki flotacyjne. Dzielą się one na trzy główne grupy:
Flotacja jest również stosowana w trakcie recyclingu makulatury lub podczas oczyszczania wody i ścieków. Jest stosowana np. w Zakładzie Północnym Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Warszawie.
Proces flotacji jest stosowany także w przemyśle górniczym do odzysku substancji węglowej z obiegu wodno-mułowego w kopalniach węgla kamiennego. Otrzymuje się tzw. koncentrat flotacyjny, a pozostała zawiesina, która zawiera jeszcze niewielkie ilości węgla, kierowana jest do osadników, gdzie odzyskuje się tzw. muł węglowy.
W Polsce przez flotację wzbogacane są m.in. rudy miedzi wydobywane w kopalniach KGHM. Odpady tego procesu przechowywane są w zbiorniku Żelazny Most, a koncentrat przerabiany w hutach miedzi „Głogów” i „Legnica”.