Formacja Santana (port. Formação Santana) – formacja geologiczna składająca się ze skał osadowych, występująca w północno-wschodniej Brazylii (stany Pernambuco), Piauí i Ceará), w basenie Araripe (port. Bacia do Araripe). Jej wiek oceniany jest na późną kredę. Znana z występowania licznych skamieniałości.
Nazwa formacji pochodzi od miejscowości Santana do Cariri, gdzie skały te odkryto i opisano po raz pierwszy.
Wiek formacji został oznaczony na górną kredę (dolny cenoman – ok. 92 mln lat temu).
Formacja Santana składa się głównie ze skał osadowych.
Formacja Santana należy do grupy Araripina (port. Grupo Araripina).
Poniżej zalega formacja Crato (port. Formação Crato).
W skałach formacji Santana oznaczono liczne, dobrze zachowane skamieniałości (Fossillagerstätte), często pozwalające określić warunki środowiska. W 1996 r. został opisany nowy gatunek maniraptora.
Wiele gatunków wymarłych zwierząt zostało opisanych w Estado do Ceara.
| Dinozaury i ptaki formacji Santana | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rodzaj | Gatunek | Występowanie | Uwagi | Wizualizacja |
|
A. limai |
Estado do Ceara, Brazylia. |
Spinosauridae. Rostralna część czaszki. Synonim Irritator challengeri. |
||
|
I. challengeri |
Estado do Ceara, Brazylia. |
Spinosauridae. Fragmenty czaszki. | ||
|
M. asymmetrica |
Estado do Ceara, Brazylia. |
|||
|
S. placidus |
Estado do Ceara, Brazylia. |
Fragmenty szkieletu pozaczaszkowego. | ||
| Pterodaktyle formacji Santana | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rodzaj | Gatunek | Występowanie | Opis | Wizualizacja |
|
Araripedactylus dehmi |
| |||
|
Araripesaurus castilhoi |
||||
|
Barbosania gracilirostris |
||||
|
Cearadactylus atrox |
||||
|
"Pricesaurus megalodon" |
||||
|
Placeholder placeholder |
||||
|
Tapejara wellnhoferi |
||||
|
Tropeognathus mesembrinus |
||||
|
Romualdo Member |
|||
| Żółwie formacji Santana | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rodzaj | Gatunek | Występowanie | Opis | Wizualizacja |
|
| ||||
Skały formacji Santana były eksploatowane jako surowce ceramiczne. Obecnie trwa nielegalny handel skamieniałościami pozyskiwanymi z tej formacji.
W trakcie wietrzenia skał formacji Santana powstaje gleba o nietypowym składzie, poza tym niespotykana nigdzie w tym regionie.
W górach pada do Araripe występuje endemiczny gatunek ptaka skoczek królewski (Antilophia bokermanni).