Fotergilla

Fotergilla
	; Fothergilla major
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	Saxifraganae
Rząd	skalnicowce
Rodzina	oczarowate
Rodzaj	fotergilla
	Nazwa systematyczna
	Fothergilla L.; J. A. Murray, Syst. Veg. ed. 13. 418. Apr-Jun 1774
	Typ nomenklatoryczny
	F. gardenii L.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Fotergilla (Fothergilla L.) – rodzaj roślin należący do rodziny oczarowatych (Hamamelidaceae R. Br. in Abel). Obejmuje dwa gatunki występujące naturalnie we wschodniej części Ameryki Północnej.

Fotergilla Gardena rośnie na mokradłach wzdłuż wschodniego wybrzeża USA, a fotergilla większa wzdłuż dolin rzecznych, w suchych lasach i na terenach skalistych, zwykle w krajobrazie wyżynnym i górskim. Kwiaty tych roślin zapylane są przez owady.

Oba gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne. Ich walorem są efektowne kwiaty i intensywne barwy jesienne liści.

Nazwa rodzajowa upamiętnia londyńskiego lekarza wspierającego badania botaniczne Ameryki Północnej Johna Fothergilla (1712–1780).

Morfologia

Pokrój: Krzewy, często wielopniowe, rozrastające się za pomocą krótkich rozłogów w gęste zarośla, osiągające zwykle do 1 m (fotergilla Gardena) lub 6,5 m wysokości (fotergilla większa). Pędy (także liście i pąki) pokryte są gwiazdkowatymi włoskami.
Liście: Ulistnienie skrętoległe, opadające zimą, silnie przebarwiające się jesienią. Blaszki krótkoogonkowe, eliptyczne do jajowatych, czasem zaokrąglone, pierzasto użyłkowane, z nielicznymi, ale wyraźnymi żyłkami, o brzegach płytko ząbkowanych, na wierzchołku zaokrąglone do zaostrzonych.
Kwiaty: Rozwijają się przed liśćmi, są wonne i obupłciowe, choć dolne kwiaty w kwiatostanach są tylko męskie. Kwiatostany wyrastają na końcach pędów i są gęste, kłosokształtne. Działki kielicha w liczbie 5–7 są drobne i wzniesione. Płatków korony brak. Pręcików jest od 12 do 32 i są okazałe. Ich nitki są białe, osiągają do 17 mm długości, pylniki są żółtawe. Zalążnia dwukomorowa, z dwiema szyjkami słupka.
Owoc: Zdrewniała torebka, po dojrzeniu gwałtownie pękająca dwiema klapami wyrzucając nasiona na odległość do kilku metrów.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj ten należy do podrodziny Hamamelidoideae w obrębie rodziny oczarowatych (Hamamelidaceae).

Wykaz gatunków

Fothergilla gardenii L. – fotergilla Gardena, f. olszolistna, f. karolińska
Fothergilla major Lodd. – fotergilla większa, f. amerykańska

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-04-02] (ang.).
1 2 Index Nominum Genericorum (ING): Fothergilla. botany.si.edu. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).
1 2 Fothergilla. The Plant List. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Fothergilla Murray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2021-04-26].
↑ Fothergilla L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-24].
↑ Klaus Kubitzki, Jens G. Rohwer, Volker Bittrich: Flowering Plants · Dicotyledons: Magnoliid, Hamamelid and Caryophyllid Families. Springer Science & Business Media, 1993, s. 328. ISBN 978-3-662-02899-5. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 107. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 181. ISBN 83-01-12029-0.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-04-02] (ang.).

[ing-3] 1 2 Index Nominum Genericorum (ING): Fothergilla. botany.si.edu. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).

[tpl-4] 1 2 Fothergilla. The Plant List. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).

[america-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Fothergilla Murray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2021-04-26].

[pow-6] Fothergilla L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-24].

[7] Klaus Kubitzki, Jens G. Rohwer, Volker Bittrich: Flowering Plants · Dicotyledons: Magnoliid, Hamamelid and Caryophyllid Families. Springer Science & Business Media, 1993, s. 328. ISBN 978-3-662-02899-5. (ang.).

[philips-8] 1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 107. ISBN 0-333-73003-8.

[seneta-9] 1 2 Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 181. ISBN 83-01-12029-0.