Futrogon

Futrogon
	Batomys
	O. Thomas, 1895
	; Futrogon mindanajski (B. salomonseni)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	myszowate
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	myszowate
Podrodzina	myszy
Plemię	Phloeomyini
Rodzaj	futrogon
	Typ nomenklatoryczny
	Batomys granti O. Thomas, 1895
Synonimy
	Mindanaomys Sanborn, 1953;
	Mindanaomys Sanborn, 1953;
Gatunki
	7 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	7 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Futrogon (Batomys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Filipinach.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 138–206 mm, długość ogona 102–185 mm, długość ucha 16–25 mm, długość tylnej stopy 30–41 mm; masa ciała 115–255 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1895 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Wstępne diagnozy nowych ssaków z północnego Luzonu, zebrane przez pana Johna Whiteheada, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) futrogon luzoński (B. granti).

Etymologia

Batomys: gr. βατος batos ‘gąszcz, cierń’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
Mindanaomys: Mindanao, Filipiny; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mindanaomys salomonseni Sanborn, 1953.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Batomys humiguitan	Balete, Heaney, Rickart, Quidlat & Ibanez, 2008	futrogon żółtawy	gatunek monotypowy	Mindanao (góra Hamiguitan); zakres wysokości: 950–1130 m n.p.m.	DC: 17,1–18,9 cm DO: 11,1–12,5 cm MC: 155–183 g	DD
Batomys salomonseni	(Sanborn, 1953)	futrogon mindanajski	gatunek monotypowy	Biliran, Leyte, Dinagat i Mindanao; zakres wysokości: 0–2400 m n.p.m.	DC: 13,8–19,1 cm DO: 13–16,7 cm MC: 143–255 g	LC
Batomys russatus	Musser, Heaney & Tabaranza, 1998	futrogon rudy	gatunek monotypowy	Dinagat; zakres wysokości: około 350 m n.p.m.	DC: 14–15,1 cm DO: 10,2–11,8 cm MC: około 115 g	EN
Batomys uragon	Balete, Rickart, Heaney & Jansa, 2015		gatunek monotypowy	Luzon (góra Isarog); zakres wysokości: 1350–1800 m n.p.m.	DC: 17,7–21 cm DO: 12,8–17,1 cm MC: 135–200 g	LC
Batomys granti	O. Thomas, 1895	futrogon luzoński	gatunek monotypowy	północny Luzon; zakres wysokości: 1600–2350 m n.p.m.	DC: 18,5–20 cm DO: 14,8–18 cm MC: 145–226 g	LC
Batomys dentatus	G.S. Miller, 1911	futrogon zębaty	gatunek monotypowy	północny Luzon (Haights-in-the-Oaks, prowincja Benguet); zakres wysokości: około 2135 m n.p.m.	DC: około 19,5 cm DO: około 18,5 cm MC: brak danych	DD

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, EN – gatunek zagrożony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu dzisiejszych Filipin

Batomys cagayanensis Ochoa, Mijares, Piper, Reyes & Heaney, 2021

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 O. Thomas. Preliminary diagnoses of new mammals from Northern Luzon, collected by Mr. John Whitehead. „The Annals and magazine of natural history”. Sixth Series. 16 (92), s. 162, 1895. (ang.).
1 2 C.C. Sanborn. Mammals from Mindanao. Philippine Islands collected by the Danish Philippine Expedition, 1951-1952. „Videnskabelige meddelelser fra Dansk naturhistorisk forening i Københaven”. 115, s. 287, 1953. (ang.).
1 2 3 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 265. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 460. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 655–657. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Batomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-05].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 294–295. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 134, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-16]. (ang.).
↑ Taxonomy: Batomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-01-25]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Batomys Thomas, 1895, Hesperomys project (Version 24.9.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-01-25] (ang.).
↑ J. Ochoa, A.S.B. Mijares, P.J. Piper, M.C. Reyes & L.R. Heaney. Three new extinct species from the endemic Philippine cloud rat radiation (Rodentia, Muridae, Phloeomyini). „Journal of Mammalogy”. 102 (3), s. 921, 2021. DOI: 10.1093/jmammal/gyab023. (ang.).

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Thomas-1] 1 2 O. Thomas. Preliminary diagnoses of new mammals from Northern Luzon, collected by Mr. John Whitehead. „The Annals and magazine of natural history”. Sixth Series. 16 (92), s. 162, 1895. (ang.).

[Sanborn-2] 1 2 C.C. Sanborn. Mammals from Mindanao. Philippine Islands collected by the Danish Philippine Expedition, 1951-1952. „Videnskabelige meddelelser fra Dansk naturhistorisk forening i Københaven”. 115, s. 287, 1953. (ang.).

[Cichocki&inni-3] 1 2 3 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 265. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-4] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 460. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Denys&inni-5] 1 2 3 4 5 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 655–657. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-6] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Batomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-05].

[amw-7] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 294–295. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-8] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 134, 1904. (ang.).

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-16]. (ang.).

[11] Taxonomy: Batomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-01-25]. (ang.).

[zij-12] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Batomys Thomas, 1895, Hesperomys project (Version 24.9.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-01-25] (ang.).

[Ochoaetal-13] J. Ochoa, A.S.B. Mijares, P.J. Piper, M.C. Reyes & L.R. Heaney. Three new extinct species from the endemic Philippine cloud rat radiation (Rodentia, Muridae, Phloeomyini). „Journal of Mammalogy”. 102 (3), s. 921, 2021. DOI: 10.1093/jmammal/gyab023. (ang.).