Global Trade Item Number

Globalny Numer Jednostki Handlowej (ang. Global Trade Item Number, GTIN) – określa unikatowy kod przedmiotu handlu (wyrobu opakowanego lub usługi).

Nazwa GTIN określa zbiorczo całą rodzinę opracowanych przez GS1 struktur identyfikatorów. Identyfikatory mogą składać się z 8, 12, 13 lub 14 cyfr.

Znaczenie i zastosowanie GTIN

Numer GTIN służy do jednoznacznej identyfikacji jednostek handlowych, czyli produktów lub usług, które mogą być wyceniane, zamawiane, sprzedawane albo fakturowane. Jednostką handlową może być pojedynczy produkt przeznaczony dla konsumenta, a także opakowanie zbiorcze funkcjonujące jako odrębna jednostka w procesach handlowych lub magazynowych.

Wspólny identyfikator pozwala producentom, operatorom logistycznym, hurtownikom i detalistom rozpoznawać tę samą jednostkę handlową za pomocą tego samego numeru. GTIN jest wykorzystywany m.in. w procesach sprzedaży, zamawiania, fakturowania, przyjmowania dostaw i zarządzania zapasami.

Przykłady zastosowań wynikają z oficjalnych materiałów GS1 dotyczących wykorzystania GTIN w handlu i łańcuchu dostaw.

Powszechnie używany w GS1-128 (Code 128) po identyfikatorze zastosowania (IZ) wynoszącym 01 oraz w kodzie paskowym ITF-14. GTIN nanoszony w postaci kodów paskowych i symboli EAN-13, EAN-8, UPC-A, UPC-E. GTIN jest powszechnie używany do znakowania opakowań konsumenckich, przede wszystkim w segmencie FMCG (produktów szybkozbywalnych).

Kod kreskowy ITF-14 stosowany głównie do znakowania opakowań niedetalicznych, głównie opakowań zbiorczych. W kodzie kreskowym ITF-14 przedstawia się numery GTIN, krótsze od 14 cyfr poprzedzone zerami lub numerem GTIN-14. Kod kreskowy ITF-14 zalecany jest szczególnie przy wydruku na tekturze opakowania zbiorczego.

Zarządzanie numerami GTIN

Nowy numer GTIN nadaje się jednostkom handlowym różniącym się cechami istotnymi z punktu widzenia wyceny, zamawiania, sprzedaży lub fakturowania. Do takich cech mogą należeć m.in. kolor, smak, rozmiar i rodzaj opakowania. Nowe numery mogą być również wymagane dla różnych poziomów opakowania, np. pojedynczego produktu oraz kartonu zawierającego określoną liczbę takich produktów.

Zasady zarządzania GTIN określają, kiedy zmiana właściwości jednostki handlowej wymaga nadania nowego numeru. Od 1 stycznia 2019 roku obowiązuje zasada, zgodnie z którą raz nadanego numeru GTIN nie można ponownie wykorzystać do identyfikacji innego produktu.

Budowa kodu GTIN-14

Kod 14–cyfrowy składa się z:

• 1 cyfry wskazującej ‘poziom pakowania’
• 1-3 cyfr kodu organizacji krajowej GS1 (potocznie: „kod kraju”, np. 590 – Polska)
• 4-7 cyfr numeru jednostki kodującej GS1 (potocznie: „kod firmy”)
• 2-5 cyfr kodu produktu
• 1 cyfry kontrolnej

Długość kodu firmy oraz kodu produktu zawsze wynosi razem 9 cyfr.

Algorytm obliczania cyfry kontrolnej

Ostatnim elementem numeru GTIN jest cyfra kontrolna. Oblicza się ją na podstawie pozostałych cyfr identyfikatora, a jej funkcją jest sprawdzenie poprawności numeru. Poszczególnym cyfrom numeru GTIN nadawane są odpowiednie wagi (patrz tabelka). Mnoży się każdą cyfrę i jej wagę, a następnie wszystkie iloczyny dodaje się do siebie. Tak otrzymaną sumę dzieli się przez 10 a resztę z dzielenia odejmuje od 10. Jeśli reszta wynosi 0 to znakiem kontrolnym jest także 0.

Algorytm ten można opisać wzorem:

${\displaystyle SK=10-(3\times (C_{1}+C_{3}+C_{5}+\dots +C_{n})+1\times (C_{2}+C_{4}+C_{6}+\dots +C_{p}))\mod 10,}$

gdzie:

${\displaystyle SK}$ suma kontrolna;

${\displaystyle C_{1}\dots C_{n}}$ cyfry na pozycji nieparzystej;

${\displaystyle C_{2}\dots C_{p}}$ cyfry na pozycji parzystej;

${\displaystyle x\mod y}$ to reszta z dzielenia ${\displaystyle x}$ przez ${\displaystyle y.}$

Dla numeru GTIN-13:

${\displaystyle SK=10-(1\times (C_{1}+C_{3}+C_{5}+\dots +C_{n})+3\times (C_{2}+C_{4}+C_{6}+\dots +C_{p}))\mod 10,}$

GTIN a kody kreskowe i kody 2D

GTIN jest identyfikatorem numerycznym, natomiast kod kreskowy lub kod dwuwymiarowy jest nośnikiem, w którym ten identyfikator może zostać zapisany w postaci umożliwiającej automatyczny odczyt. Pojęcia GTIN i kod kreskowy nie są więc równoznaczne.

Numer GTIN może być przedstawiany m.in. w kodach EAN-8, EAN-13, UPC-A, UPC-E i ITF-14. Może być również zapisywany w kodach 2D zgodnych ze standardami GS1, takich jak GS1 DataMatrix, GS1 QR oraz kody QR i Data Matrix wykorzystujące GS1 Digital Link. GTIN stanowi podstawowy i obowiązkowy element danych w kodach 2D wykorzystujących standardy GS1. Może być uzupełniony o dodatkowe informacje, takie jak numer partii, numer seryjny czy data ważności.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona o Globalnym Numerze Jednostki Handlowej (GTIN) (pol.)
• Oficjalna strona o Global Trade Item Number (ang.)