Gaeumannomyces graminis

*Gaeumannomyces graminis*
	; Strzępki i hyfopodia Gaeumannomyces graminis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	Sordariomycetes
Rząd	Magnaporthales
Rodzina	Magnaporthaceae
Rodzaj	Gaeumannomyces
Gatunek	Gaeumannomyces graminis
	Nazwa systematyczna
	Gaeumannomyces graminis (Sacc.) Arx & D.L. Olivier; Trans. Br. mycol. Soc. 35(1): 32 (1952)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gaeumannomyces graminis (Sacc.) Arx & D.L. Olivier – gatunek grzybów workowych z klasy Sordariomycetes. Wywołuje zgorzel podstawy źdźbła.

Charakterystyka

Gaeumannomyces graminis to homotaliczny grzyb mikroskopijny. Zimuje w postaci grzybni w glebie na resztkach roślin. Może tak przetrwać kilka lat aż do czasu ich mineralizacji. Grzybnia ta jest głównym źródłem choroby. Rozrastając się atakuje nowe rośliny przez włośniki i korzenie. Po wrośnięciu do wnętrza korzenia grzybnia rozrasta się wewnątrz jego tkanek w górę pędu. Poprzez wiązki przewodzące może dotrzeć aż do górnych międzywęźli. Krótko przed zbiorami zbóż grzybnia wytwarza płciowe owocniki – perytecja. Powstają w nich askospory nie odgrywające jednak większej roli w rozprzestrzenianiu się patogenu.

Grzyb wytwarza dwa rodzaje grzybni. Strzępki na powierzchni korzeni i podstawy źdźbeł są grube i ciemne, strzępki rozwijające się wewnątrz tkanek zaatakowanej rośliny są cienkie i jasne. G. graminis jest jednym z trzech patogenów wywołujących zgorzel podstawy źdźbła, najmniej patologicznym. Pozostałe dwa gatunki wywołujące tę chorobę to Gaeumannomyces tritici i Gaeumannomyces avenae. Odróżniają się budową hyfopodiów i zarodników oraz fizjologicznie patogennością, gatunkami porażanych roślin i in. cechami.

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gaeumannomyces, Magnaporthaceae, Magnaporthales, Diaporthomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1875 r. Pier Andrea Saccardo, nadając mu nazwę Rhaphidophora graminis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Josef Adolph von Arx i D.L. Olivier w 1952 r.

Synonimy:

Gaeumannomyces cariceti (Berk. & Broome) Lar.N. Vassiljeva 1998
Gaeumannomyces graminis var. maydis J.M. Yao, Yong C. Wang & Y.G. Zhu 1992
Gaeumannomyces oryzinus (Sacc.) Schrantz 1961
Linocarpon cariceti (Berk. & Broome) Petr. 1952
Linocarpon oryzinum (Sacc.) Petr. 1952
Ophiobolus cariceti (Berk. & Broome) Sacc. 1883
Ophiobolus graminis (Sacc.) Sacc. 1881
Ophiobolus graminis var. luzulae Klika 1923
Ophiobolus oryzinus Sacc. 1916
Ophiochaeta graminis (Sacc.) Hara 1916
Rhaphidophora graminis Sacc. 1875
Rhaphidospora cariceti (Berk. & Broome) Cooke
Sphaeria cariceti Berk. & Broome, 1861

Występowanie i siedlisko

Gaeumannomyces graminis jest szeroko rozprzestrzeniony na całym świecie. Pasożytuje na pszenicy, życie, pszenżycie, jęczmieniu, oraz na ponad 400 gatunkach traw. Nie atakuje natomiast owsa, który wydziela substancję hamującą jego rozwój.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-01] (ang.).
1 2 JoannaJ. Marcinkowska JoannaJ., Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 157, ISBN 978-83-09-01048-7 .
↑ SelimS. Kryczyński SelimS., ZbigniewZ. Weber ZbigniewZ. (red.), Fitopatologia. Choroby roślin uprawnych, t. 2, Poznań: PWRiL, 2011, s. 269–270, ISBN 978-83-09-01077-7 .
1 2 ZofiaZ. Fiedorow ZofiaZ., BarbaraB. Gołębniak BarbaraB., ZbigniewZ. Weber ZbigniewZ., Choroby roślin rolniczych, Poznań: Wyd. AR Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, 2008, s. 46, ISBN 978-83-7160-468-3 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2020-11-01] (ang.).

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-01] (ang.).

[mar-2] 1 2 JoannaJ. Marcinkowska JoannaJ., Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 157, ISBN 978-83-09-01048-7 .

[fito-3] SelimS. Kryczyński SelimS., ZbigniewZ. Weber ZbigniewZ. (red.), Fitopatologia. Choroby roślin uprawnych, t. 2, Poznań: PWRiL, 2011, s. 269–270, ISBN 978-83-09-01077-7 .

[fied-4] 1 2 ZofiaZ. Fiedorow ZofiaZ., BarbaraB. Gołębniak BarbaraB., ZbigniewZ. Weber ZbigniewZ., Choroby roślin rolniczych, Poznań: Wyd. AR Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, 2008, s. 46, ISBN 978-83-7160-468-3 .

[sf-5] Species Fungorum [online] [dostęp 2020-11-01] (ang.).