Galagonik karłowaty

Galagonik karłowaty
Galagoides demidoff
(G. Fischer, 1806)
Ilustracja
Ilustracja autorstwa Josepha Wolfa z 1863 roku
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Rząd

naczelne

Podrząd

lemurowe

Rodzina

galagowate

Rodzaj

galagonik

Gatunek

galagonik karłowaty

Podgatunki
  • G. d. demidoff (G. Fischer, 1806)
  • G. d. poensis (O. Thomas, 1904)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania
Mapa występowania

Galagonik karłowaty, galago Demidoffa (Galagoides demidoff) – gatunek owadożernego ssaka naczelnego z rodziny galagowatych (Galagidae).

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1806 roku niemiecko-rosyjski przyrodnik Johann Fischer von Waldheim, nadając mu nazwę Galago demidoff. Miejsce typowe to Senegal. Podgatunek poensis formalnie opisał w 1904 roku angielski zoolog Oldfield Thomas, nadając mu nazwę Galago demidoffi poensis. Miejsce typowe to wyspa Bioko. Holotyp to dorosły samiec (sygnatura BMNH 1904.7.1.8) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz zebrany 5 marca 1904 roku przez Eiberta Seimunda.

Epitet gatunkowy demidovii był nieuzasadnioną poprawką oryginalnej pisowni demidoff. Dość dobrze odgraniczone odmiany G. demidoff, tzw. „lisio-czerwony” i „czerwono-szary”, występują w całej zachodniej Afryce, a odmiany o jaśniejszym i ciemniejszym futrze wydają się zajmować obszary w środkowej Afryce. Kolor strony brzusznej również różni się znacznie w zależności od miejsca występowania. Dawniej takson ten obejmował do sześciu podgatunków, ale ich ważność została zanegowana przez niedawne badanie morfologiczne czaszki i zębów. Tylko takson poensis jest nadal traktowany jako podgatunek, ponieważ jest zagrożoną formą zamieszkującą wyspę. Galagoides demidoff posiada 58 chromosomów.

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.

Etymologia

  • Galagoides: rodzaj Galago É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1796 (galago); gr. -οιδης -oidēs „przypominający, podobny”.
  • demidoff: Paweł Grigoriewicz Demidow (1738–1821), rosyjski podróżnik, naukowiec.
  • poensis: Fernando Póo lub Fernando Pó (obecnie Bioko), Zatoka Gwinejska, Gwinea Równikowa.

Zasięg występowania

Galagonik karłowaty występuje w zależności od podgatunku:

Morfologia

Długość ciała 12–17 cm, ogona 14–22 cm; masa ciała 55–100 g. Jest jednym z najmniejszych naczelnych.

Ekologia

Zamieszkuje lasy galeriowe. Ma bardzo szybką przemianę materii, więc zjada wysokokaloryczny pokarm. Zwierzęta te żyją w grupach rodzinnych.

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. least concern ‘najmniejszej troski’).