Gasteria

Gasteria
	; Gasteria carinata var. verrucosa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	złotogłowowate
Rodzaj	gasteria
	Nazwa systematyczna
	Gasteria Duval; Pl. Succ. Horto Alençon.: 6 (1809)
	Typ nomenklatoryczny
	Gasteria angustifolia Duval
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gasteria (Gasteria Duval) – rodzaj sukulentów z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 26 gatunków. Występują one głównie w przylądkowej części południowej Afryki, w większości rosnąc w Karru. Sprowadzone zostały wcześnie do Europy – uprawiane są w Anglii od 1730 roku. Ze względu na łatwość tworzenia mieszańców – mnóstwo ich uzyskano w wyniku hodowli. Gasteria plamista została introdukowana do Hiszpanii i południowej Ameryki Północnej.

Nazwa rodzaju pochodzi od łacińskiego słowa gaster (żołądek) i nadana została ze względu na kształt kwiatów.

Morfologia

Liście: Ułożone spiralnie bądź dwurzędowo, z reguły charakterystycznie pokryte białymi plamkami lub brodawkami.
Kwiaty: Niepozorne, białe lub czerwonawe, zebrane w długie, luźne grona. Okwiat rurkowaty, rozdęty u podstawy.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z rodzajów w podrodzinie złotogłowowych (Asphodeloideae) z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), zaliczanej do rzędu szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych.

Wykaz gatunków

Gasteria acinacifolia (J.Jacq.) Haw. – gasteria szablasta
Gasteria barbae van Jaarsv.
Gasteria batesiana G.D.Rowley
Gasteria baylissiana Rauh
Gasteria brachyphylla (Salm-Dyck) van Jaarsv.
Gasteria camillae van Jaarsv. & Molteno
Gasteria carinata (Mill.) Duval – gasteria kilowata, g. kanciasta
Gasteria croucheri (Hook.f.) Baker – gasteria Crouchera
Gasteria disticha (L.) Haw. – gasteria dwurzędna
Gasteria doreeniae van Jaarsv. & A.E.van Wyk
Gasteria ellaphieae van Jaarsv.
Gasteria excelsa Baker
Gasteria glauca van Jaarsv.
Gasteria glomerata van Jaarsv.
Gasteria koenii van Jaarsv.
Gasteria langebergensis (van Jaarsv.) van Jaarsv. & Zonn.
Gasteria loedolffiae van Jaarsv.
Gasteria nitida (Salm-Dyck) Haw. – gasteria lśniąca
Gasteria obliqua (Aiton) Duval – gasteria plamista, g. wzorzysta
Gasteria pillansii Kensit – gasteria neliańska
Gasteria polita van Jaarsv.
Gasteria pulchra (Aiton) Haw.
Gasteria rawlinsonii Oberm.
Gasteria tukhelensis van Jaarsv.
Gasteria visserii van Jaarsv.
Gasteria vlokii van Jaarsv.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-11-07] (ang.).
↑ Gasteria. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-06-11]. (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-11-07]. (ang.).
1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 371. ISBN 83-7079-779-2.
1 2 3 4 5 6 7 Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 100.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-11-07] (ang.).

[3] Gasteria. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-06-11]. (ang.).

[kew-4] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-11-07]. (ang.).

[encyk-5] 1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 371. ISBN 83-7079-779-2.

[karpowiczowa-6] 1 2 3 4 5 6 7 Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 100.