Geopelia

	Geopelia
	Swainson, 1837
	; Gołąbek duży (Geopelia humeralis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	gołębiowe
Rodzina	gołębiowate
Podrodzina	trerony
Rodzaj	Geopelia
	Typ nomenklatoryczny
	Geopelia lineata Swainson, 1837 (= Columba striata Linnaeus, 1766)
Synonimy
	Stictopeleia Reichenbach, 1852; Tomopeleia Reichenbach, 1852; Erythrauchaena Bonaparte, 1854; Chrysauchoena Bonaparte, 1855;
	Stictopeleia Reichenbach, 1852; Tomopeleia Reichenbach, 1852; Erythrauchaena Bonaparte, 1854; Chrysauchoena Bonaparte, 1855;
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Geopelia – rodzaj ptaków z podrodziny treronów (Raphinae) w rodzinie gołębiowatych (Columbidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej i Australazji.

Morfologia

Długość ciała 19–30 cm; masa ciała 28–150 g.

Systematyka

Etymologia

Geopelia: gr. γεω- geō- „ziemny-”, od γη gē „ziemia grunt”; πελεια peleia „gołąb”.
Stictopeleia: gr. στικτος stiktos „cętkowany, kropkowany”, od στιζω stizō „tatuować”; πελεια peleia „gołąb”. Gatunek typowy: Columba cuneata Latham, 1801.
Tomopeleia: gr. τομος tomos „ostry, tnący”, od τεμνω temnō „ciąć”; πελεια peleia „gołąb”. Gatunek typowy: Columba maugeus Temminck, 1809.
Erythrauchaena: epitet gatunkowy Columba erythrauchen Wagler, 1827; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba humeralis Temminck, 1821.
Chrysauchoena: gr. χρυσος khrusos „złoto”; αυχην aukhēn, αυχενος aukhenos „szyja, gardło”; οινας oinas, οιναδος oinados „gołąb”. Gatunek typowy: Columba humeralis Temminck, 1821.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Geopelia cuneata (Latham, 1801) – gołąbek diamentowy
Geopelia striata (Linnaeus, 1766) – gołąbek zebrowany
Geopelia placida Gould, 1844 – gołąbek łuskowany
Geopelia maugeus (Temminck, 1809) – gołąbek falisty
Geopelia humeralis (Temminck, 1821) – gołąbek duży

Przypisy

↑ Geopelia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 348. (ang.).
1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xxv. (niem.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 93. (łac.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Coup d’œil sur les Pigeons (sixième et dernière partie). „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 40, s. 210, 1855. (fr.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-16] (ang.).
↑ L.F. Baptista, P.W. Trail & H.M. Horblit: Family Columbidae (Pigeons and Doves). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 4: Sandgrouse to Cuckoos. Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 157–158. ISBN 84-87334-22-9. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Geopelia [dostęp 2019-07-20] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Stictopeleia [dostęp 2019-07-20] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Tomopeleia [dostęp 2019-07-20] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Erythrauchaena [dostęp 2019-07-20] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chrysauchoena [dostęp 2019-07-20] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 – trerony (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-16].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Geopelia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 348. (ang.).

[Reichenbach-3] 1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xxv. (niem.).

[Bonaparte1854-4] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 93. (łac.).

[Bonaparte1855-5] Ch.-L. Bonaparte. Coup d’œil sur les Pigeons (sixième et dernière partie). „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 40, s. 210, 1855. (fr.).

[ioc-6] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-16] (ang.).

[hbw4-7] L.F. Baptista, P.W. Trail & H.M. Horblit: Family Columbidae (Pigeons and Doves). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 4: Sandgrouse to Cuckoos. Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 157–158. ISBN 84-87334-22-9. (ang.).

[8] The Key to Scientific Names ↓, Geopelia [dostęp 2019-07-20] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Stictopeleia [dostęp 2019-07-20] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Tomopeleia [dostęp 2019-07-20] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Erythrauchaena [dostęp 2019-07-20] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Chrysauchoena [dostęp 2019-07-20] .

[Mielczarek&Kuziemko-13] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 – trerony (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-16].